۱
پاکتبوکس (Pocket Box) یک قالب فشرده و قابلحمل برای بازیهای رومیزی است که توسط استیو جکسون گیمز (Steve Jackson Games) ابداع شد. این قالب شامل یک جعبهی کوچک و مستطیلی (اغلب به اندازهی یک پاکت) است که همهی اجزای بازی، از جمله صفحه، قطعات و قوانین، درون آن جای میگیرد. هدف اصلی پاکتبوکس ارائهی تجربهای کامل از یک بازی رومیزی در قالبی کوچک و مناسب برای سفر یا جمعآوری آسان بود. این فرمت در دههی ۱۹۸۰ محبوبیت زیادی پیدا کرد و به بازیکنان اجازه میداد بازیهای پیچیدهای مثل کار وارز Car Wars و موجودات وحشتناک سبز از فضای بیرونی The Awful Green Things From Outer Space را در هر جایی با خود حمل کنند.
اهمیت پاکتبوکس در تاریخ بردگیم فراتر از اندازهی کوچک آن است. این قالب به ناشران امکان میداد بازیهایی با عمق استراتژیک بالا را در بستهبندی ارزانتر و مقرونبهصرفهتر عرضه کنند. همچنین، پاکتبوکس به جمعآوری مجموعههای کامل از بازیهای یک ناشر کمک میکرد، زیرا بازیکنان میتوانستند چندین بازی را در یک قفسهی کوچک نگهداری کنند. این فرمت به ویژه برای بازیهای علمی-تخیلی و فانتزی مناسب بود و به محبوبیت عناوینی مثل ایلومیناتی Illuminati افزود. طراحانی مانند استیو جکسون و تام وام از این قالب برای خلق بازیهای خلاقانه و پرطرفدار استفاده کردند.
از میان بازیهای معروف با قالب پاکتبوکس میتوان به کار وارز Car Wars اشاره کرد که یک بازی ماشینزرهی و مسابقهای در دنیای آخرالزمانی است. همچنین موجودات وحشتناک سبز از فضای بیرونی The Awful Green Things From Outer Space یک بازی طنزآمیز دربارهی موجودات فضایی سبز رنگ است که توسط تام وام طراحی شد. ایلومیناتی Illuminati نیز یک بازی کارتی استراتژیک دربارهی توطئههای جهانی است. این بازیها توسط ناشرانی مانند Steve Jackson Games و Tsr Inc منتشر شدند و جوایزی مانند Origins Award For Best Game و Origins Award For Best Science Fiction Board Game را کسب کردند.
پاکتبوکس برای بازیکنانی که به دنبال بازیهای قابلحمل، جمعآوری مجموعههای کوچک، یا تجربهی بازیهای کلاسیک در فضایی فشرده هستند، ایدهآل است. این فرمت هنوز هم مورد توجه کلکسیونرها و علاقهمندان به بازیهای قدیمی قرار دارد و نمادی از نوآوری در طراحی بستهبندی بردگیم محسوب میشود.