۱
جوکر (Joker) در دنیای بردگیم به یک کارت یا مهرهٔ ویژه گفته میشود که میتواند نقش هر کارت یا مهرهٔ دیگری را در بازی ایفا کند. این مفهوم که ریشه در بازیهای ورق سنتی دارد، در بردگیمهای مدرن به عنوان ابزاری برای افزایش انعطافپذیری و کاهش تأثیر شانس بد طراحی شده است. جوکر معمولاً به بازیکن قدرت انتخاب میدهد و میتواند استراتژیهای جدیدی را باز کند، اما گاهی با محدودیتهایی همراه است تا تعادل بازی حفظ شود.
اهمیت جوکر در طراحی بازیهای رومیزی در این است که به طراحان اجازه میدهد تا مکانیزمهای «تغییردهندهٔ قانون» را بدون پیچیدگی بیش ازحد پیاده کنند. این عنصر به ویژه در بازیهای مبتنی بر ستسازی یا تطبیق الگو مانند رامیکوب Rummikub و اسکرابل Scrabble کاربرد دارد، جایی که جوکر میتواند جایگزین هر تایل یا حرفی شود. همچنین در بازیهای استراتژیک مانند بکگامون Backgammon، جوکر به عنوان مهرهای با قابلیت حرکت ویژه ظاهر میشود.
بازیهای مشهوری که از جوکر بهره میبرند شامل رامیکوب Rummikub است که در آن تایل جوکر میتواند هر رنگی را بگیرد، و اسکرابل Scrabble که در آن دو تایل خالی به عنوان جوکر عمل میکنند. در بکگامون Backgammon نیز برخی نسخهها از مهرهٔ جوکر برای افزایش سرعت بازی استفاده میکنند. جوکر حتی در بازیهای باستانی مانند هنفاتافل Hnefatafl هم دیده شده است.
این مکانیزم برای بازیکنانی که به دنبال تنوع و عدم قطعیت هستند جذاب است، اما ممکن است برای طرفداران بازیهای کاملاً مبتنی بر مهارت خوشایند نباشد. جوکر ارزش امتحان کردن دارد چون به بازی عمق استراتژیک میبخشد و لحظات هیجانانگیزی خلق میکند.
