آموزش بازی اکسکام: بازی رومیزی

تخته مرکزی، ۴ صفحه نقش (مدیر، دانشمند، سرباز، مهندس)، کارت‌های تهدید (تعداد متغیر، حدود ۳۰ کارت)، کارت‌های پیشرفت (حدود ۱۵ کارت)، کارت‌های تجهیزات (حدود ۲۰ کارت)، کارت‌های مأموریت (حدود ۲۰ کارت)، کارت‌های اکشن مخصوص هر نقش (هر نقش حدود ۱۰ کارت)، مهره‌های پلاستیکی (مکعب‌های پیشرفت، نشان‌های موفقیت، توکن‌های وحشت)، توکن‌های منابع (اعتبار، آلیاژ، دانش)، تاس‌ها، و دفترچه راهنما. برای بازی به یک دستگاه هوشمند با اپلیکیشن اکسکام نیاز دارید.

تخته مرکزی را وسط میز قرار دهید. هر بازیکن صفحه نقش خود را برمی‌دارد و مهره‌های مربوط به آن را روی صفحه می‌گذارد. کارت‌های تهدید را به‌صورت رو به پایین در جای مخصوص روی تخته بگذارید. کارت‌های پیشرفت را در ردیف پیشرفت بچینید. کارت‌های تجهیزات و مأموریت را در دسترس قرار دهید. منابع اولیه (مثلاً ۵ اعتبار، ۳ آلیاژ، ۲ دانش) را در انبار مرکزی بگذارید. اپلیکیشن را اجرا کنید و سناریوی مورد نظر را انتخاب کنید؛ اپلیکیشن دستورالعمل‌های اولیه را می‌دهد.

1. برپایی اولیه: تخته مرکزی را وسط میز بگذارید و بخش‌های مختلف آن (ساعت جهانی، پنل مأموریت‌ها، ردیف منابع) را آماده کنید. هر بازیکن یک صفحه نقش، مهره‌های مربوط به نقش خود و دسته کارت مخصوصش را برمی‌دارد. کارت‌های تهدید، پیشرفت و تجهیزات را طبق راهنما در جای خود قرار دهید. اپلیکیشن اکسکام را روی دستگاه (موبایل یا تبلت) اجرا کرده و به سیستم بلندگو وصل کنید؛ این اپ نقش «سوئو» (مشاور هوشمند) را دارد و زمان‌سنج، رویدادها و وضعیت جهانی را مدیریت می‌کند.

2. آشنایی با نقش‌ها: قبل از شروع، هر بازیکن باید مسئولیت‌های نقش خود را بداند. مدیر (Commander) تصمیم‌های نهایی را می‌گیرد، اهداف را اولویت‌بندی می‌کند و کارت‌های تهدید را بررسی می‌کند. دانشمند (Scientist) روی پیشرفت تحقیقات تمرکز دارد و کارت‌های پیشرفت را فعال می‌کند. سرباز (Soldier) مأموریت‌های میدانی را رهبری می‌کند و با بیگانگان می‌جنگد. مهندس (Engineer) منابع را مدیریت می‌کند، سنگرها را می‌سازد و تجهیزات را تولید می‌کند. هر نقش کارت‌ها و توانایی‌های مخصوص خود را دارد که در طول بازی از آن استفاده می‌کند.

3. درک چرخه بازی: بازی در چندین «دور» (روز) انجام می‌شود. در هر دور، اپلیکیشن یک تایمر (مثلاً ۵ دقیقه) را شروع می‌کند و در این مدت بازیکنان باید به‌صورت همزمان و در زمان واقعی (Real-time) اکشن‌های خود را انجام دهند. این بدان معناست که همه با هم کار می‌کنند و هیچ نوبت‌بندی سنتی وجود ندارد. پس از پایان زمان، مرحله «تهاجم» (Invasion) اجرا می‌شود که بیگانگان حمله می‌کنند و نتایج آن اعمال می‌شود. سپس مرحله «آماده‌سازی» (Interphase) است که در آن کارت‌ها دوباره پر می‌شوند و رویدادهای جدید اعلام می‌شوند.

4. فاز اکشن (زمان واقعی): در طول تایمر، هر بازیکن می‌تواند از کارت‌های خود استفاده کند. برای مثال، مدیر می‌تواند کارت «نیروی واکنش سریع» را بازی کند تا یک مهره سرباز را به یک مأموریت بفرستد. دانشمند می‌تواند کارت «تحقیق فشرده» را بازی کند تا تعداد زیادی مکعب پیشرفت روی یک فناوری بگذارد. سرباز می‌تواند کارت «حمله زمینی» را بازی کند تا با یک تهدید هوایی مقابله کند. مهندس می‌تواند کارت «ساخت سنگر» را بازی کند تا یک توکن تدافعی روی یک قاره بگذارد. همه این اقدامات نیاز به صرف منابع (مثلاً اعتبار یا کارگر) دارند که از موجودی مشترک برداشته می‌شود.

5. مدیریت تهدیدها: در بالای صفحه، کارت‌های تهدید (Threats) قرار دارند که نشان‌دهنده حملات بیگانگان در نقاط مختلف جهان هستند. هر کارت دارای یک سطح تهدید (مثلاً ۱ تا ۳) و یک مکان (قاره) است. اگر تهدیدی به‌طور کامل خنثی نشود، در مرحله تهاجم اثر منفی اعمال می‌کند (مثل از دست دادن محبوبیت یا پیشروی بیگانگان). برای مقابله، بازیکنان می‌توانند کارت‌های مأموریت را روی تهدید بگذارند. مثلاً فرض کنید یک تهدید «حمله هوایی به اروپا» با سطح ۲ وجود دارد. شما می‌توانید یک کارت «رهگیری هوایی» را بازی کنید تا سطح تهدید را ۱ کاهش دهید. اگر مجموع کاهش‌ها به صفر برسد، تهدید خنثی می‌شود.

6. پیشرفت تحقیقات: دانشمند می‌تواند روی یکی از فناوری‌های موجود در ردیف پیشرفت (مثل «سلاح پلاسما» یا «زره بهبودیافته») مکعب‌های پیشرفت بگذارد. هر فناوری برای تکمیل به تعداد مشخصی مکعب نیاز دارد (مثلاً ۵ مکعب). وقتی تعداد مکعب‌ها به حد نصاب رسید، فناوری فعال می‌شود و مزیت دائمی می‌دهد، مثلاً قدرت حمله سربازان را افزایش می‌دهد یا امکان ساخت تجهیزات جدید را فراهم می‌کند. در هر دور، دانشمند می‌تواند فقط تعداد محدودی مکعب بگذارد (مثلاً ۲ مکعب)، پس باید بین فناوری‌های مختلف اولویت‌بندی کند.

7. مأموریت‌های میدانی: سرباز می‌تواند کارت‌های مأموریت را به مناطق مختلف جهان اعزام کند. هر مأموریت دارای سختی (مثلاً ۳) و پاداش (مثلاً ۲ مکعب پیشرفت یا ۳ اعتبار) است. برای موفقیت، باید تعداد مشخصی «نشان موفقیت» جمع کنید. سرباز می‌تواند کارت‌های حمله، تجهیزات یا توانایی‌های نقش را بازی کند تا نشان‌های موفقیت به دست آورد. مثلاً کارت «تک‌تیرانداز» یک نشان موفقیت می‌دهد. اگر مجموع نشان‌ها به اندازه سختی برسد، مأموریت موفق است و پاداش گرفته می‌شود. اگر شکست بخورد، ممکن است سرباز آسیب ببیند یا منابع از دست برود.

8. مدیریت منابع و تجهیزات: مهندس مسئول تولید منابع (اعتبار، آلیاژ، دانش) است. او می‌تواند کارت‌های «استخراج» را بازی کند تا منابع جدید تولید کند. همچنین می‌تواند تجهیزات (مثل موشک‌انداز یا مین) بسازد که به سربازان در مأموریت‌ها کمک می‌کند. هر تجهیزات دارای هزینه ساخت (مثلاً ۲ آلیاژ) و افکت خاص است. مثلاً «مین‌گذار» یک نشان موفقیت اضافی در مأموریت‌های زمینی می‌دهد. منابع مشترک هستند و همه بازیکنان می‌توانند از آن‌ها برداشت کنند، اما کمبود منابع می‌تواند بازی را به شکست بکشاند.

9. مرحله تهاجم (پایان تایمر): وقتی تایمر به صفر رسید، اپلیکیشن مرحله تهاجم را اعلام می‌کند. ابتدا تمام تهدیدهایی که خنثی نشده‌اند، اثر خود را اعمال می‌کنند. برای مثال، یک تهدید «حمله هوایی» ممکن است ۱ محبوبیت (Panic) در آن قاره افزایش دهد. سپس اپلیکیشن یک «رویداد جهانی» (Global Event) را اعلام می‌کند که می‌تواند مثبت یا منفی باشد. در نهایت، اگر سطح وحشت (Panic) در هر قاره به ۵ برسد، بازی فوراً باخته می‌شود. بعد از اعمال اثرات، کارت‌های تهدید جدید از دسته کشیده می‌شوند و جایگزین می‌شوند.

10. مرحله آماده‌سازی: در این مرحله، بازیکنان می‌توانند دسته کارت‌های خود را دوباره پر کنند (معمولاً به حداکثر ۵ کارت)، کارت‌های استفاده‌شده را به تابعیت برگردانند، و هر توکن یا مهره‌ای که در طول دور مصرف شده را بازنشانی کنند. همچنین اپلیکیشن ممکن است کارت‌های پیشرفت جدیدی را معرفی کند یا وضعیت جدیدی را اعلام کند. سپس دور بعدی با یک تایمر جدید شروع می‌شود. بازی به همین ترتیب ادامه می‌یابد تا زمانی که یکی از شرایط پیروزی یا شکست رخ دهد.

11. شرایط پیروزی و شکست: بازی زمانی برنده می‌شود که بازیکنان موفق شوند تمام «اهداف نهایی» (Final Mission) را تکمیل کنند. این اهداف معمولاً شامل خنثی کردن تعداد مشخصی تهدید بزرگ یا فعال کردن یک فناوری خاص است. از طرف دیگر، اگر سطح وحشت در هر قاره به ۵ برسد، یا اگر دسته تهدید تمام شود و نتوانند کارت بکشند، یا اگر زمان به پایان برسد (طبق اپلیکیشن)، بازی را می‌بازند. همچنین اگر در یک مأموریت حیاتی شکست بخورند، ممکن است ببازند. اپلیکیشن به‌طور دقیق شرایط را اعلام می‌کند.

12. نکات هماهنگی: در طول بازی، ارتباط کلامی بسیار مهم است. بازیکنان باید به‌طور مداوم وضعیت تهدیدها، منابع و پیشرفت‌ها را اعلام کنند. مثلاً بگویند «من دو تا کارت حمله دارم، می‌توانم تهدید آسیا را خنثی کنم» یا «من به ۲ اعتبار نیاز دارم تا این تحقیق را تمام کنم». از آنجا که زمان محدود است، تصمیم‌گیری سریع و واگذاری وظایف به یکدیگر ضروری است. اگر بازیکنی در نقش خود گیر کرد، دیگران باید کمک کنند، اما هر نقش فقط از کارت‌های خودش می‌تواند استفاده کند.

قوانین مرجع:
- هر بازیکن در هر دور می‌تواند هر تعداد کارت که می‌خواهد بازی کند، اما در مرحله آماده‌سازی فقط می‌تواند دست خود را به ۵ کارت پر کند.
- منابع مشترک هستند و محدودیت ذخیره ندارند، اما اگر منبعی به صفر برسد و بازیکنی بخواهد از آن استفاده کند، باید از کارت‌های خاص یا توانایی‌ها استفاده کند.
- سطح وحشت (Panic) در هر قاره به‌صورت جداگانه ردیابی می‌شود و اگر به ۵ برسد، باخت فوری.
- تهدیدهایی که خنثی نشده‌اند در مرحله تهاجم اثر خود را اعمال می‌کنند؛ اثرات معمولاً افزایش وحشت یا کاهش منابع است.
- مأموریت‌های میدانی: برای موفقیت، مجموع نشان‌های موفقیت باید حداقل برابر سختی مأموریت باشد. اگر شکست بخورید، مأموریت به‌عنوان شکست‌خورده در نظر گرفته می‌شود و ممکن است جریمه داشته باشد.
- پیشرفت تحقیقات: هر فناوری تعداد مشخصی مکعب نیاز دارد؛ وقتی تکمیل شد، تأثیر دائمی دارد. برخی فناوری‌ها پیش‌نیاز دارند.
- تجهیزات ساخته‌شده توسط مهندس در دسترس همه قرار می‌گیرد و می‌تواند در مأموریت‌ها استفاده شود.
- اپلیکیشن ممکن است قوانین خاصی را در سناریوهای مختلف اضافه کند؛ همیشه به اعلان‌های اپ توجه کنید.
- اگر در هر زمان دسته تهدید خالی شود و نیاز به کشیدن باشد، بازی باخته می‌شود.