آموزش بازی اولم
اولم یک بازی استراتژیک و کارگری-گذاری است که در قرن شانزدهم میلادی، در شهر اولم آلمان جریان دارد. شما در نقش یک تاجر و شهروند برجسته، قصد دارید با مدیریت منابع، ساخت بناهای تاریخی و جلب حمایت خاندانهای قدرتمند، نام خود را در تاریخ این شهر جاودانه کنید. هر بازیکن با استفاده از مهرههای کارگر خود، اقدامات متنوعی انجام میدهد و سعی میکند در سه دورهی بازی، بیشترین امتیاز افتخار را کسب کند. جذابیت اصلی بازی در تعامل بین کارگرگذاری، مدیریت منابع و برنامهریزی برای استفادهی بهینه از فرصتهای محدود است.
راهاندازی بازی اولم
محتویات و قطعات بازی
تختهی اصلی بازی، ۴ صفحهی بازیکن، مهرههای کارگر (حدود ۱۶ عدد در رنگهای مختلف)، نشانگرهای امتیاز، سکههای فلورین، کالاهای چوبی (غلات، چوب، پارچه، ابزار، کتاب و کالای لوکس)، کارتهای ساختمان (حدود ۳۰ عدد)، کارتهای رویداد (حدود ۲۰ عدد)، کارتهای هدف (حدود ۱۲ عدد)، نشانگرهای پیشرفت بنا، کیسهی پارچهای برای کالاها و دفترچهی راهنما.
چینش — آمادهسازی اولیه
تختهی اصلی را وسط میز قرار دهید. کارتهای ساختمان را به تعداد بازیکنان + ۴ عدد از دسته برداشته و در ستونهای مشخصشده روی تخته بچینید. کارتهای رویداد را جداگانه به صورت رو به پایین قرار دهید. هر بازیکن یک صفحهی شخصی، ۳ کارگر (در بازی ۲ نفره ۴ کارگر)، ۱۰ فلورین، یک کارت هدف مخفی و ۲ کالای ساده (مثلاً یک غله و یک چوب) دریافت میکند. نشانگر امتیاز هر بازیکن روی خانهی صفر مسیر امتیاز قرار میگیرد. سپس کارت شروعکننده به یک بازیکن داده میشود.
چینش — بازی ۲ نفره
در بازی ۲ نفره، هر بازیکن ۴ کارگر دارد و برخی مکانها (مثل مکانهایی که ظرفیت ۲ دارند) فقط با یک کارگر پر میشوند. کارتهای ساختمان به تعداد ۶ عدد (به جای ۴) در ستونها چیده میشوند. بقیهی مراحل مانند بازی عادی است.
روند بازی اولم
چطور بازی کنیم
1. آمادهسازی اولیه: تختهی بازی را وسط میز قرار دهید. هر بازیکن یک صفحهی شخصی، مهرههای کارگر (معمولاً ۳ الی ۵ عدد)، نشانگر امتیاز و منابع اولیه (پول و کالا) دریافت میکند. کارتهای ساختمان، کارتهای رویداد و سایر قطعات را طبق دستورالعمل روی تخته بچینید. به هر بازیکن یک کارت هدف مخفی و تعدادی سکه داده میشود. بازی به سه دوره تقسیم میشود که هر دوره شامل چند دور است.
2. درک مراحل هر دور: هر دور بازی به چند مرحله تقسیم میشود: ۱) رویداد، ۲) کارگرگذاری، ۳) اجرای اقدامات، ۴) پایان دور. در مرحلهی رویداد، یک کارت رویداد از دسته برداشته شده و اثر آن اعمال میشود (مثلاً افزایش قیمت کالا یا فعال شدن یک منطقه). سپس بازیکنان نوبت به نوبت کارگران خود را روی مکانهای مختلف تخته میگذارند.
3. کارگرگذاری: در نوبت خود، یک کارگر از ذخیرهی خود بردارید و روی یکی از مکانهای فعال (مثل بازار، کارگاه، تالار شهر، صومعه و...) قرار دهید. هر مکان فقط ظرفیت محدودی دارد (مثلاً ۲ کارگر). اگر مکان پر باشد، نمیتوانید کارگر بگذارید. توجه کنید که ترتیب کارگرگذاری مهم است؛ بازیکنی که اول کارگر میگذارد، انتخاب بیشتری دارد اما ممکن است بعداً منابعش کم بیاید. مثال: فرض کنید سه بازیکن دارید و مکان «بازار» فقط دو جای خالی دارد. اگر نفر اول و دوم آنجا کارگر بگذارند، نفر سوم باید جای دیگری را انتخاب کند.
4. اجرای اقدامات: بعد از اینکه همهی بازیکنان کارگرگذاری را تمام کردند (یا همهی کارگران خود را گذاشتند)، اقدامات به ترتیب مشخصی اجرا میشوند. معمولاً اقدامات از بالا به پایین یا طبق شمارهی مکان انجام میشود. هر کارگر اثر خاص خود را دارد: مثلاً در بازار میتوانید کالا بخرید یا بفروشید، در کارگاه میتوانید کالا را به کالای باارزشتر تبدیل کنید، در تالار شهر میتوانید امتیاز افتخار بگیرید یا در ساخت بنا سهیم شوید. برای هر اقدام، ممکن است نیاز به پرداخت هزینه یا داشتن پیشنیاز باشد.
5. مدیریت منابع: منابع اصلی شامل پول (فلورین)، کالاهای ساده (غلات، چوب، پارچه) و کالاهای پیشرفته (مثل ابزار، کتاب، کالای لوکس) هستند. شما میتوانید با فروش کالا پول بگیرید یا با پول کالا بخرید. قیمتها تحت تأثیر کارتهای رویداد و عرضه و تقاضا تغییر میکند. مثال: اگر قیمت غلات فعلاً ۳ فلورین است، میتوانید دو غله بفروشید و ۶ فلورین بگیرید، اما اگر کارت رویداد قیمت را تغییر دهد، ممکن است بعداً کمتر یا بیشتر شود.
6. ساخت بناهای تاریخی: یکی از راههای اصلی کسب امتیاز، مشارکت در ساخت بناهای بزرگ مانند کلیسای جامع یا تالار شهر است. برای این کار باید در مکانهای مربوطه کارگر بگذارید و منابع مشخصی (مثلاً ۵ چوب و ۳ فلورین) پرداخت کنید. هر بار که در ساخت یک بنا مشارکت میکنید، امتیاز میگیرید و نشانگر پیشرفت بنا جلو میرود. در پایان بازی، بازیکنانی که بیشترین سهم را در هر بنا داشته باشند، امتیاز اضافه میگیرند.
7. کارتهای هدف و رویداد: در ابتدای بازی هر بازیکن یک کارت هدف مخفی دریافت میکند که نشان میدهد در طول بازی باید چه مجموعههایی را جمع کند (مثلاً سه نوع کالای خاص یا تعداد مشخصی امتیاز از یک منبع). در پایان بازی، اگر هدف محقق شده باشد، امتیاز جایزه میگیرید. کارتهای رویداد نیز هر دور اثرات متنوعی دارند که میتوانند برنامههای شما را تغییر دهند؛ مثلاً ممکن است یک منطقه را موقتاً مسدود کنند یا قیمتها را تغییر دهند.
8. پایان دور و بازیابی: بعد از اجرای همهی اقدامات، کارگران از روی تخته برداشته میشوند و به بازیکنان برمیگردند. کارتهای رویداد و برخی کارتهای ساختمان ممکن است جایگزین شوند. سپس دور جدید آغاز میشود. هر دوره زمانی به پایان میرسد که شرایط خاصی رخ دهد (مثلاً تعداد مشخصی دور یا تمام شدن کارتهای ساختمان). در پایان هر دوره، امتیازدهی میان دورهای انجام میشود و بازیکنان ممکن است منابع یا امتیازاتی دریافت کنند.
9. پایان بازی: بازی پس از سه دوره به پایان میرسد. امتیازهای نهایی جمع زده میشوند: امتیاز افتخار کسبشده در طول بازی، امتیاز کارتهای هدف، امتیاز مشارکت در بناها و هر امتیاز جایزهی دیگر. بازیکنی که بیشترین امتیاز را داشته باشد، برنده است.
قوانین — مرجع سریع
قوانین مرجع:
- هر بازیکن در ابتدای بازی ۳ کارگر دارد (در بازی ۲ نفره، هر بازیکن ۴ کارگر دارد).
- ظرفیت هر مکان روی تخته مشخص است (معمولاً ۱ یا ۲ کارگر).
- ترتیب نوبت در هر دور با بازیکن شروعکننده (که در ابتدای بازی مشخص میشود) آغاز میشود و سپس به ترتیب ساعتگرد ادامه مییابد.
- بازیکن نمیتواند در یک دور بیش از یک کارگر روی یک مکان بگذارد.
- اگر بازیکنی نتواند یا نخواهد کارگر بگذارد، میتواند پاس کند و بقیهی کارگرانش را برای دور بعد نگه دارد.
- اقدامات در هر مکان فقط یک بار در هر دور قابل اجراست (حتی اگر چند کارگر آنجا باشند؟ معمولاً هر کارگر یک اقدام انجام میدهد، اما اگر مکان چند کارگر بپذیرد، هر کدام جداگانه اقدام میکنند).
- در مرحلهی رویداد، اگر کارت رویداد اثر فوری داشته باشد، قبل از کارگرگذاری اعمال میشود.
- قیمت کالاها در بازار متغیر است و توسط کارتهای رویداد تغییر میکند. قیمت پایه روی تخته مشخص شده است.
- برای ساخت بنا، بازیکن باید منابع دقیق را در نوبت خود پرداخت کند و نمیتواند بعداً تکمیل کند.
- کارتهای هدف در پایان بازی امتیاز دارند؛ اگر هدف محقق نشود، هیچ امتیازی نمیگیرید.
- در پایان هر دوره، امتیازدهی میان دورهای انجام میشود: بازیکنان بر اساس تعداد نشانگرهای پیشرفت در بناها و سایر معیارها امتیاز میگیرند.
- در بازی ۲ نفره، برخی مکانها با تعداد کمتری کارگر فعال میشوند (طبق توضیحات رولبوک).
- برای جزئیات دقیقتر (مثلاً تعداد دقیق کارتهای هر نوع)، به رولبوک رسمی مراجعه کنید.
امتیازشماری و روشهای برد
امتیاز اصلی بازی، امتیاز افتخار است که در طول بازی از طریق اقدامات مختلف به دست میآید. در پایان هر دوره، امتیازدهی میان دورهای انجام میشود: بازیکنان به ازای هر نشانگر پیشرفت در بناها، امتیاز میگیرند (مثلاً ۲ امتیاز برای هر نشانگر). در پایان بازی، امتیاز کارتهای هدف (اگر محقق شده باشند) و امتیاز مشارکت در بناها (به نفر اول و دوم) اضافه میشود. مثال: اگر در پایان بازی ۲۰ امتیاز افتخار، ۸ امتیاز از کارت هدف و ۵ امتیاز از بنا داشته باشید، مجموع ۳۳ امتیاز میشود.
روشهای برد
بازیکنی که در پایان سه دوره بیشترین مجموع امتیاز را داشته باشد، برنده است. در صورت تساوی، بازیکنی که پول بیشتری دارد برنده میشود.
نکات برد اولم
-
در ابتدای بازی، روی جمعآوری منابع متنوع تمرکز کنید تا بتوانید در ساخت بناها شرکت کنید و از فرصتهای بازار استفاده کنید.
-
مراقب کارتهای رویداد باشید؛ آنها میتوانند برنامههای شما را به هم بریزند، پس همیشه یک برنامهی جایگزین داشته باشید.
سوالات متداول دربارهی بازی اولم
اگر در یک مکان ظرفیت پر باشد، میتوانم کارگرم را آنجا بگذارم؟
خیر، مکانها ظرفیت محدودی دارند و اگر پر باشند، باید مکان دیگری را انتخاب کنید یا پاس کنید.
آیا میتوانم در یک دور چند کارگر روی یک مکان بگذارم؟
خیر، هر بازیکن در هر دور فقط یک کارگر میتواند روی هر مکان بگذارد.
اگر نتوانم منابع لازم برای ساخت بنا را پرداخت کنم، چه اتفاقی میافتد؟
شما نمیتوانید اقدام ساخت را انجام دهید، مگر اینکه منابع کافی داشته باشید. پس بهتر است قبل از اقدام، منابع را تأمین کنید.
کارتهای هدف مخفی چه زمانی آشکار میشوند؟
کارتهای هدف تا پایان بازی مخفی میمانند و فقط در امتیازدهی نهایی آشکار میشوند.
آیا قیمت کالاها در طول بازی تغییر میکند؟
بله، کارتهای رویداد میتوانند قیمتها را افزایش یا کاهش دهند. قیمت پایه روی تخته مشخص است.