آموزش بازی سقوط پمپئی

تخته‌ی بازی (شبکه‌ی ۹×۹ خانه‌ها)، ۴۸ مهره‌ی خانواده در ۴ رنگ (۱۲ مهره برای هر بازیکن)، ۳۶ کارت شهر (شامل ۹ خانه مختلف با تکرار)، ۵ کارت فوران، ۴ دروازه (پلاستیکی یا مقوایی)، دفترچه‌ی راهنما.

تخته را وسط میز قرار دهید. هر بازیکن ۱۲ مهره از رنگ خود را برمی‌دارد و کنار خود می‌گذارد. کارت‌های شهر را با کارت‌های فوران مخلوط کنید (تعداد فوران طبق جدول) و به‌صورت رو به پایین در دسته قرار دهید. هر بازیکن ۲ کارت از این دسته می‌کشد. دروازه‌ها را در چهار طرف تخته (بالا، پایین، چپ، راست) در مکان‌های مشخص شده قرار دهید. بازیکن شروع‌کننده را تعیین کنید.

1. آماده‌سازی اولیه: تخته بازی را وسط میز قرار دهید. هر بازیکن یک رنگ را انتخاب کرده و ۶ مهره‌ی خانواده (شخصیت‌های کوچک) را برمی‌دارد. کارت‌های شهر را به‌صورت رو به پایین در دسته‌ای کنار تخته بگذارید. کارت‌های فوران را جدا کنید و در دسته‌ی جداگانه قرار دهید. هر بازیکن ۲ کارت از دسته‌ی شهر می‌گیرد. بازیکنی که آخرین بار از وزوویوس دیدن کرده (یا مسن‌ترین بازیکن) شروع می‌کند.

2. دور بازی: بازی به دو فاز تقسیم می‌شود: فاز اول (قبل از فوران) و فاز دوم (بعد از فوران). در هر نوبت، بازیکن فعال باید یکی از کارت‌های دست خود را بازی کند. کارت‌ها دو نوع هستند: کارت‌های شهر (که شماره‌ی خانه‌ها را نشان می‌دهند) و کارت‌های فوران (که بعداً استفاده می‌شوند). در فاز اول، بازیکن با بازی کردن یک کارت شهر، یک مهره‌ی خانواده‌ی خود را در خانه‌ی متناظر روی تخته قرار می‌دهد. اگر خانه خالی باشد، مهره را آنجا می‌گذارد؛ اگر خانه قبلاً توسط مهره‌ی دیگری (از هر بازیکنی) اشغال شده باشد، آن مهره را به صاحبش بازگردانده و مهره‌ی خود را جایگزین می‌کند. سپس بازیکن یک کارت جدید از دسته‌ی شهر می‌کشد تا همیشه ۲ کارت در دست داشته باشد. بازی به‌صورت نوبتی ادامه می‌یابد تا زمانی که کارت‌های فوران ظاهر شوند.

3. کارت‌های فوران: در ابتدای بازی، تعدادی کارت فوران به‌صورت تصادفی در میان کارت‌های شهر قرار می‌گیرند (تعداد دقیق بستگی به تعداد بازیکنان دارد؛ مثلاً در بازی ۴ نفره، ۴ کارت فوران). وقتی بازیکنی کارت فوران را می‌کشد، آن را رو می‌کند و در نوبت خودش، به‌جای بازی یک کارت شهر، این کارت را بازی می‌کند. این کارت باعث می‌شود که یک بخش از شهر (که روی کارت مشخص شده) توسط گدازه پوشیده شود. تمام مهره‌هایی که در آن بخش هستند، از بازی حذف می‌شوند. سپس بازیکن کارت فوران را کنار می‌گذارد و یک کارت شهر می‌کشد. بعد از بازی کردن همه‌ی کارت‌های فوران (معمولاً ۴ کارت)، فاز دوم آغاز می‌شود.

4. فاز دوم (فرار): در فاز دوم، بازیکنان دیگر نمی‌توانند مهره‌های جدید وارد کنند. به‌جای آن، در هر نوبت، بازیکن باید یکی از مهره‌های خود را که هنوز روی تخته است انتخاب کند و آن را به سمت یکی از دروازه‌های شهر حرکت دهد. حرکت به‌صورت یک خانه در هر نوبت انجام می‌شود (مورب مجاز نیست). مهره‌ها می‌توانند از روی خانه‌های خالی عبور کنند، اما نمی‌توانند از روی خانه‌هایی که گدازه دارند یا مهره‌های دیگر عبور کنند. اگر مهره‌ای به دروازه برسد، از بازی خارج می‌شود و برای بازیکن امتیاز به ارمغان می‌آورد. بازیکن می‌تواند تصمیم بگیرد که کدام مهره را حرکت دهد. هدف این است که تا حد امکان مهره‌ها را به دروازه برسانید، اما اگر مهره‌ای در مسیر گدازه قرار گیرد، حذف می‌شود.

5. پایان بازی: بازی زمانی به پایان می‌رسد که تمام مهره‌های بازیکنان یا از تخته خارج شده‌اند (به دروازه رسیده‌اند یا توسط گدازه نابود شده‌اند) و هیچ مهره‌ای باقی نمانده باشد. در آن لحظه، امتیازها شمارش می‌شود. هر مهره‌ای که به دروازه رسیده باشد، ۱ امتیاز دارد. همچنین، بازیکنانی که مهره‌هایشان در خانه‌های خاصی (مثل خانه‌های دارای نماد) باشند، امتیاز اضافی می‌گیرند. برنده کسی است که بیشترین امتیاز را داشته باشد.

6. نکته‌ی مهم: در فاز اول، بازیکن می‌تواند به‌جای بازی یک کارت شهر، یکی از مهره‌های خود را که روی تخته است بردارد و به خانه‌ای که کارت نشان می‌دهد منتقل کند (این حرکت «جابه‌جایی» نام دارد). این کار فقط یک بار در هر نوبت مجاز است و مهره‌ی مقصد باید خالی باشد. این گزینه به بازیکن اجازه می‌دهد تا مهره‌هایش را از مناطق خطرناک فراری دهد.

قوانین مرجع:
- کارت‌های شهر: هر کارت یک شماره‌ی خانه (۱ تا ۹) را نشان می‌دهد. خانه‌ها به‌صورت شبکه‌ای ۹×۹ چیده شده‌اند.
- کارت‌های فوران: تعداد آن‌ها بستگی به تعداد بازیکنان دارد: ۲ نفره: ۳ کارت، ۳ نفره: ۴ کارت، ۴ نفره: ۵ کارت. این کارت‌ها به‌صورت تصادفی در دسته‌ی شهر قرار می‌گیرند.
- در فاز اول، هر بازیکن در نوبت خود باید یکی از دو کارت دستش را بازی کند. اگر کارت شهر باشد، مهره‌ای را در آن خانه قرار می‌دهد (اگر خانه اشغال باشد، مهره‌ی قبلی به صاحبش برمی‌گردد و مهره‌ی جدید جایگزین می‌شود). اگر کارت فوران باشد، آن را اجرا می‌کند.
- خانه‌های دارای نماد (مثل ستاره) در گوشه‌های تخته هستند و امتیاز اضافی دارند.
- در فاز دوم، حرکت فقط به‌صورت عمودی یا افقی به خانه‌های مجاور است. مهره‌ها نمی‌توانند از روی مهره‌های دیگر یا خانه‌های گدازه عبور کنند.
- اگر مهره‌ای به دروازه برسد، بلافاصله از بازی خارج می‌شود و امتیاز محسوب می‌شود.
- بازی بلافاصله پس از آخرین حرکت (زمانی که هیچ مهره‌ای روی تخته نماند) پایان می‌یابد.
- در صورت تساوی، بازیکنی که مهره‌های بیشتری در بازی داشته (یعنی تعداد کل مهره‌های اولیه) برنده است. اگر باز هم مساوی بود، بازیکنانی که زودتر شروع کرده‌اند (نفر اول) برنده است.