آموزش بازی پورتو ریکو
پورتو ریکو یک بازی استراتژیک کلاسیک است که در آن هر بازیکن نقش یک فرماندار را در جزیرهی پورتو ریکو در دوران استعمار بازی میکند. هدف شما این است که با مدیریت مزارع، معادن و ساختمانها، کالا تولید کرده و با کشتیها به اروپا صادر کنید و در نهایت بیشترین امتیاز پیروزی را کسب کنید. جذابیت بازی در مکانیزم انتخاب نقشهاست: هر بازیکن در نوبت خود نقشی را انتخاب میکند و همه به نفع آن نقش عمل میکنند، اما انتخابکننده امتیاز اضافه میگیرد. این بازی ترکیبی از مدیریت منابع، برنامهریزی و پیشبینی حرکات حریفان است و به همین دلیل یکی از محبوبترین بازیهای استراتژیک جهان محسوب میشود.
راهاندازی بازی پورتو ریکو
محتویات و قطعات بازی
تختهی جزیره برای هر بازیکن (۴ عدد)، کارتهای مزرعه (شامل ذرت، تنباکو، قهوه، نیشکر، معدن)، کارتهای ساختمان (حدود ۲۰ نوع مختلف)، کارتهای نقش (۸ نقش: فرماندار، کاشف، شهردار، صنعتگر، تاجر، کاپیتان، سازنده، مهاجر)، مهرههای مهاجر (چوبی کوچک)، نشانهای نقره (سکههای فلزی)، کشتیهای چوبی (۳ عدد)، تختهی مرکزی (برای قرار دادن کارتها و کشتیها)، و دفترچه راهنما.
چینش
تختهی مرکزی را وسط میز قرار دهید. کارتهای نقش را به ترتیب زیر روی تخته بچینید: فرماندار، کاشف، شهردار، صنعتگر، تاجر، کاپیتان، سازنده، مهاجر. در بازی ۳ نفره، دو کارت مهاجر را بردارید؛ در بازی ۴ نفره، یک کارت مهاجر را بردارید. کارتهای ساختمان را بر اساس نوع روی تختهی ساختمان بچینید (هر نوع در ردیف خودش). کارتهای مزرعه را بهصورت دستهای روی تخته قرار دهید. کشتیها را با توجه به تعداد بازیکنان روی تخته بگذارید. هر بازیکن یک تختهی جزیره، ۱ نشان نقره، ۱ کارت مزرعهی ذرت (که روی تخته قرار میگیرد) و ۱ کارت ساختمان «کارخانهی کوچک» (که رو به پایین در دست میگیرد) دریافت میکند. سپس هر بازیکن ۲ کارت مزرعهی اضافی میگیرد، یکی را انتخاب میکند و روی تخته میگذارد (بقیه را به دسته برمیگرداند). هر بازیکن ۲ مهاجر میگیرد و آنها را روی مزارع خود میگذارد (یکی روی ذرت، یکی روی مزرعهی انتخابی). بازیکن شروعکننده (نفر اول) نشان فرماندار را میگیرد و یک نقره جایزه میگیرد.
روند بازی پورتو ریکو
چطور بازی کنیم
1. آمادهسازی اولیه: تختههای جزیره را وسط میز بچینید. هر بازیکن یک تختهی جزیره، ۱ نشان نقره، ۱ کارت مزرعهی ذرت (که روی تخته قرار میگیرد) و ۱ کارت ساختمان «کارخانهی کوچک» (که رو به پایین در دست میگیرد) دریافت میکند. کارتهای نقش را بهترتیب مشخص مرتب کنید و ۲ کارت نقش «مهاجر» را کنار بگذارید (در بازی ۳-۴ نفره). کارتهای ساختمان را روی تختهی مخصوص مرتب کنید و کارتهای مزرعه را جدا کنید. هر بازیکن ۲ کارت مزرعهی اضافی میگیرد و از بین آنها یکی را انتخاب میکند و بقیه را برمیگرداند. سپس بازیکن شروعکننده (اولین نفری که نقش «فرماندار» را میگیرد) یک نشان نقره به عنوان جایزه میگیرد.
2. انتخاب نقش: هر دور با انتخاب نقش توسط بازیکن شروعکننده آغاز میشود. او یکی از کارتهای نقش را که هنوز انتخاب نشده برمیدارد، جلوی خود میگذارد و اثر آن را اجرا میکند. سپس بازیکن بعدی (در جهت عقربههای ساعت) باید از میان نقشهای باقیمانده یکی را انتخاب کند. این کار ادامه مییابد تا همهی بازیکنان یک نقش انتخاب کنند. انتخابکنندهی هر نقش، مزیت ویژهای دارد: مثلاً اگر نقش «تاجر» را انتخاب کنید، میتوانید یک کالا را با قیمت بالاتر بفروشید یا اگر نقش «سازنده» را انتخاب کنید، میتوانید یک ساختمان با تخفیف بسازید. بقیهی بازیکنان نیز همان نقش را اجرا میکنند اما بدون مزیت ویژه.
3. اجرای نقش: بعد از انتخاب، هر بازیکن به نوبت (از انتخابکننده شروع میشود) اثر نقش را اجرا میکند. مثلاً نقش «کاشف» به شما اجازه میدهد یک کارت مزرعه از دسته بردارید و روی تختهی خود بگذارید. نقش «شهردار» به شما اجازه میدهد مهاجران را از جزیرهی مهاجر به مزارع خود منتقل کنید (به ازای هر مزرعهی خالی یک مهاجر). نقش «صنعتگر» شما را قادر میسازد کالا تولید کنید: برای هر مزرعهای که کارگر دارد، کالای مربوطه را از بانک بردارید و روی تختهی خود بگذارید. نقش «تاجر» به شما اجازه میدهد یک کالا را بفروشید و نقره بگیرید. نقش «کاپیتان» برای بارگیری کشتیهاست و نقش «سازنده» برای ساخت ساختمان. بعد از اجرای نقش، کارت نقش به کنار گذاشته میشود.
4. نقش کاشف: اگر نقش کاشف را انتخاب کنید، از دستهی مزارع یک کارت برمیدارید و روی یکی از فضاهای خالی تختهی جزیرهی خود قرار میدهید. اگر کارت مزرعهای با نماد معدن (کوارتز) باشد، آن را رو به پایین میگذارید تا بعداً فعال شود. بقیهی بازیکنان نیز همین کار را میکنند، اما فقط انتخابکننده میتواند از بین دو کارت یکی را انتخاب کند (بقیه فقط یک کارت میگیرند).
5. نقش شهردار: با انتخاب نقش شهردار، مهاجرانی که در جزیرهی مهاجر (محل مخصوص روی تخته) هستند را به مزارع خالی خود منتقل میکنید. هر مزرعه فقط یک مهاجر میتواند داشته باشد. انتخابکننده اول این کار را میکند، سپس بقیه به نوبت. اگر مهاجری در جزیرهی مهاجر نباشد، هیچ اتفاقی نمیافتد. بعد از این مرحله، مهاجران جدید از ذخیره به جزیرهی مهاجر اضافه میشوند.
6. نقش صنعتگر: این نقش به شما اجازه میدهد کالا تولید کنید. برای هر مزرعهی فعال (یعنی مزرعهای که مهاجر دارد) یک کالای همنوع از بانک بردارید و روی فضای کالای تختهی خود بگذارید. مزارع ذرت، ذرت تولید میکنند؛ مزارع تنباکو، تنباکو؛ مزارع قهوه، قهوه؛ مزارع نیشکر، نیشکر؛ و معادن، سنگ. اگر مزرعهای معدن باشد و مهاجر داشته باشد، یک سنگ تولید میکند. انتخابکنندهی این نقش میتواند یک کالای اضافی تولید کند (اگر فضای کافی داشته باشد).
7. نقش تاجر: با انتخاب نقش تاجر، میتوانید یکی از کالاهای خود را به بانک بفروشید و نقره بگیرید. قیمت هر کالا روی تخته مشخص است (مثلاً ذرت ۱ نقره، تنباکو ۳ نقره). انتخابکننده میتواند کالا را با قیمت بالاتر بفروشد (معمولاً یک نقره بیشتر) و همچنین میتواند قبل از فروش، یک کالای دیگر را به عنوان «کالای فروختهشده» کنار بگذارد (این کار باعث میشود بقیه نتوانند همان نوع کالا را بفروشند). توجه: فقط یک کالا در هر نوبت فروخته میشود، و هر بازیکن فقط یک بار میتواند بفروشد.
8. نقش کاپیتان: این نقش برای بارگیری کشتیهاست. انتخابکننده یک کشتی خالی را انتخاب میکند و باید کالایی را که در آن کشتی بار میکند مشخص کند. سپس همهی بازیکنان به نوبت (از انتخابکننده) میتوانند کالاهای همنوع خود را در آن کشتی بار کنند، تا زمانی که کشتی پر شود. کشتیها ظرفیتهای متفاوتی دارند (مثلاً ۴، ۵، ۶). اگر کالایی بارگیری شود، از تختهی بازیکن برداشته میشود و در انتهای بازی امتیاز میآورد. بعد از پر شدن کشتی، آن را کنار میگذارند و کشتی جدیدی جایگزین میشود. اگر بازیکنی کالایی داشته باشد که با کالای کشتی همنوع نباشد، نمیتواند بارگیری کند.
9. نقش سازنده: با انتخاب نقش سازنده، میتوانید یک ساختمان از تختهی ساختمانها بخرید و آن را روی فضای ساختمان تختهی خود قرار دهید. هزینهی ساختمان با سنگ پرداخت میشود (و گاهی نقره). انتخابکننده میتواند با تخفیف یک سنگ بسازد. ساختمانها انواع مختلفی دارند: ساختمانهای تولیدی (که به شما اجازه میدهند کالاهای خاصی تولید کنید)، ساختمانهای امتیازی (که در پایان بازی امتیاز میدهند) و ساختمانهای ویژه (که مزایای خاصی دارند). هر بازیکن فقط میتواند ۱۲ ساختمان داشته باشد.
10. پایان دور: بعد از اینکه همهی بازیکنان نقش خود را اجرا کردند، کارتهای نقش استفادهشده را کنار میگذارند و بازیکن شروعکننده (نقش فرماندار) به نفر بعدی (در جهت عقربههای ساعت) منتقل میشود. او نشان فرماندار را میگیرد و دور جدید با انتخاب نقش توسط او آغاز میشود. بازی تا زمانی ادامه مییابد که یکی از شرایط پایان بازی رخ دهد.
11. شرایط پایان بازی: بازی به دو صورت میتواند پایان یابد: ۱) وقتی یک بازیکن ۱۲ ساختمان بسازد (یا تعداد معینی در بازی ۴ نفره)، ۲) وقتی کارتهای مهاجر تمام شوند. در هر صورت، دور جاری تا انتها ادامه مییابد (همهی بازیکنان نقشهای خود را اجرا میکنند) و سپس امتیازها شمرده میشوند.
قوانین — مرجع سریع
قوانین مرجع:
- هر بازیکن در طول بازی حداکثر ۱۲ ساختمان میتواند داشته باشد.
- در بازی ۳ نفره، ۲ نقش مهاجر از بازی حذف میشوند؛ در بازی ۴ نفره، ۱ نقش مهاجر حذف میشود (طبق رولبوک).
- ظرفیت کشتیها: در بازی ۳ نفره، کشتیها ۴ و ۵ و ۶ نفره هستند؛ در بازی ۴ نفره، ۵ و ۶ و ۷ نفره.
- قیمت کالاها: ذرت ۱، نیشکر ۲، تنباکو ۳، قهوه ۴، نقره (در معدن) ۵ (فقط برای فروش بهعنوان کالای خاص؟).
- در نقش تاجر، انتخابکننده میتواند یک کالا را با یک نقره بیشتر بفروشد (قیمت پایه +۱).
- در نقش کاپیتان، اگر بازیکنی کالایی داشته باشد که با کشتی همنوع است، باید حداکثر تعداد ممکن را بارگیری کند (اجباری نیست، اما اگر میخواهد بارگیری کند باید تا حد امکان بارگیری کند).
- ساختمانهای خاص: کارخانهی کوچک (Small Warehouse) به شما اجازه میدهد یک کالای اضافی ذخیره کنید؛ کارخانهی بزرگ (Large Warehouse) دو کالای اضافی؛ ضرابخانه (Customs House) به ازای هر ۴ کالای صادراتی ۱ امتیاز میدهد؛ عمارت (Guild Hall) به ازای هر ساختمان صنعتی ۱ امتیاز؛ اقامتگاه (Residence) به ازای هر مزرعهای که دارد امتیاز میدهد؛ تالار شهر (City Hall) به ازای هر ساختمان عمومی ۱ امتیاز. (جزئیات دقیق در رولبوک).
- مهاجران: هر بازیکن در ابتدای بازی ۲ مهاجر روی مزارع خود دارد (یکی روی ذرت اولیه و دیگری روی مزرعهی انتخابی).
- کالاهای تولیدی روی تختهی بازیکن دارای محدودیت فضای ذخیرهسازی هستند (معمولاً ۱۲ فضای کالا، اما انبارها میتوانند افزایش دهند).
- در پایان بازی، هر کالای باقیمانده روی تختهی بازیکن امتیازی ندارد، اما کشتیهای بارگیریشده در طول بازی امتیاز دارند (هر کالای بارگیریشده ۱ امتیاز).
امتیازشماری و روشهای برد
در پایان بازی، امتیازها به این صورت شمرده میشوند: ۱) هر کالایی که در طول بازی با کشتی صادر کردهاید، ۱ امتیاز دارد (تعداد کل کالاهای بارگیریشده). ۲) هر ساختمانی که ساختهاید، امتیاز مشخصی دارد (عدد روی کارت ساختمان). ۳) امتیازهای ویژه از ساختمانهایی مثل ضرابخانه (به ازای هر ۴ کالای صادراتی ۱ امتیاز)، عمارت (به ازای هر ساختمان صنعتی ۱ امتیاز)، اقامتگاه (به ازای هر مزرعه ۱ امتیاز)، و تالار شهر (به ازای هر ساختمان عمومی ۱ امتیاز) محاسبه میشود. ۴) هر ۳ نقرهای که در پایان دارید، ۱ امتیاز میآورد. مثال: اگر ۱۰ کالا صادر کرده باشید، ۳ ساختمان با مجموع امتیاز ۱۲ داشته باشید، و ۶ نقره داشته باشید، امتیاز شما ۱۰+۱۲+۲=۲۴ است.
روشهای برد
بازیکنی که بیشترین امتیاز را در پایان بازی کسب کند برنده است. اگر مساوی شود، بازیکنی که نقرهی بیشتری دارد برنده است (طبق رولبوک).
نکات برد پورتو ریکو
-
در انتخاب نقش، به نیازهای خود و دیگران فکر کنید. اگر شما نقش تاجر را انتخاب کنید، دیگران هم میتوانند بفروشند، اما شما اول و با قیمت بهتر میفروشید. گاهی انتخاب نقشی که به دیگران کمک میکند اما به شما بیشتر، هوشمندانه است.
-
ساختمانهای تولیدی (مثل کارخانهی تنباکو یا قهوه) را زود بسازید تا درآمد بیشتری داشته باشید، اما تعادل را حفظ کنید: ساختمانهای امتیازی در پایان بازی ارزش بالایی دارند، پس دیرتر آنها را بسازید.
سوالات متداول دربارهی بازی پورتو ریکو
آیا در نقش کاپیتان، اگر کالایی همنوع با کشتی داشته باشم، باید حتماً بارگیری کنم؟
خیر، بارگیری اجباری نیست، اما اگر تصمیم به بارگیری بگیرید، باید حداکثر تعداد ممکن را بارگیری کنید تا کشتی پر شود (تا جایی که ظرفیت اجازه دهد).
آیا میتوانم در نقش تاجر، کالایی را که قبلاً فروختهام دوباره بفروشم؟
خیر، در هر نوبت فقط یک کالا میفروشید و بعد از فروش، آن کالا از بازی خارج میشود. همچنین اگر کالایی را به عنوان «کالای فروختهشده» کنار بگذارید، دیگر نمیتوانید همان نوع را بفروشید.
اگر در نقش شهردار، مهاجری در جزیرهی مهاجر نباشد، چه اتفاقی میافتد؟
شما و دیگران هیچ مهاجری نمیگیرید و بعد از مرحله، مهاجران جدید از ذخیره به جزیره اضافه میشوند. پس ممکن است در آن دور کسی نتواند کارگر بگیرد.
آیا میتوانم در نقش صنعتگر، کالایی تولید کنم که فضای ذخیرهسازی ندارم؟
خیر، هر بازیکن ظرفیت ذخیرهسازی محدودی دارد (۱۲ فضای کالا، که انبارها میتوانند افزایش دهند). اگر فضای کافی نباشد، نمیتوانید آن کالا را تولید کنید.