آموزش بازی پنتاگو

صفحه‌ی بازی ۶×۶ که به چهار بخش ۳×۳ تقسیم شده است، ۱۸ مهره‌ی سفید، ۱۸ مهره‌ی سیاه، دفترچه‌ی راهنما.

صفحه را بین دو بازیکن قرار دهید. هر بازیکن ۱۸ مهره‌ی همرنگ برمی‌دارد. بازیکنی که شروع می‌کند (معمولاً سفید) مشخص می‌شود. هیچ مهره‌ای روی صفحه قرار ندارد.

1. آماده‌سازی اولیه: صفحه‌ی بازی را بین دو بازیکن قرار دهید. هر بازیکن ۱۸ مهره‌ی همرنگ (مثلاً سفید یا سیاه) برمی‌دارد. هیچ مهره‌ای در ابتدا روی صفحه نیست. بازیکنی که شروع می‌کند (معمولاً با توافق یا سنگ‌کاغذ-قیچی) مهره‌های سفید را می‌گیرد.

2. نوبت بازیکن: در هر نوبت، بازیکن باید دو کار انجام دهد: اول، یک مهره‌ی خود را در یک خانه‌ی خالی از صفحه قرار دهد. دوم، یکی از چهار بخش ۳×۳ را انتخاب کرده و آن را ۹۰ درجه به چپ یا راست بچرخاند. این چرخش اجباری است و نمی‌توانید از آن صرف‌نظر کنید.

3. قرار دادن مهره: مهره‌ی خود را در هر خانه‌ی خالی از ۳۶ خانه قرار دهید. دقت کنید که اگر مهره‌ای را در یک بخش قرار دهید، بعد از چرخاندن آن بخش، مهره‌ی شما جابه‌جا می‌شود. پس به این فکر کنید که چرخش بعدی چه تأثیری روی مهره‌های شما و حریف دارد. مثلاً فرض کنید مهره‌ی خود را در مرکز بخش بالا-چپ بگذارید؛ بعد از چرخش، این مهره به یکی از گوشه‌های بخش منتقل می‌شود.

4. چرخاندن بخش: بعد از قرار دادن مهره، باید یکی از چهار بخش را انتخاب کرده و آن را ۹۰ درجه در جهت عقربه‌های ساعت یا خلاف آن بچرخانید. این چرخش می‌تواند بخشی باشد که تازه مهره‌تان را در آن گذاشته‌اید یا هر بخش دیگری. توجه کنید که چرخش می‌تواند ردیف‌های حریف را خراب کند یا ردیف‌های خودتان را بسازد. مثلاً اگر حریف در یک بخش سه مهره در یک ردیف دارد، با چرخاندن آن بخش می‌توانید آن ردیف را بشکنید.

5. بررسی برد: بعد از هر نوبت (پس از چرخش)، بررسی کنید که آیا یکی از بازیکنان پنج مهره‌ی همرنگ خود را در یک ردیف افقی، عمودی یا مورب قرار داده است. اگر بله، همان بازیکن برنده است. اگر هر دو بازیکن همزمان پنج مهره داشته باشند (که بسیار نادر است)، بازی مساوی می‌شود. اگر صفحه پر شود و هیچ برنده‌ای نباشد، بازی مساوی است.

6. پایان بازی: بازی بلافاصله پس از ایجاد یک ردیف پنج‌تایی پایان می‌یابد، حتی اگر هنوز نوبت بازیکن دیگر باشد. بنابراین باید همیشه مراقب تهدیدهای حریف باشید و چرخش‌ها را طوری انجام دهید که به او فرصت ندهید.

7. استراتژی‌های اولیه: سعی کنید مهره‌های خود را در نقاطی بگذارید که در چند جهت مختلف تهدید ایجاد کنند. مثلاً قرار دادن مهره در مرکز صفحه می‌تواند در چهار جهت مختلف مفید باشد. همچنین مراقب باشید که با چرخاندن یک بخش، ناخواسته به حریف کمک نکنید. همیشه قبل از چرخش، موقعیت جدید مهره‌ها را در ذهن خود تجسم کنید.

برای برنده شدن، یک بازیکن باید پنج مهره‌ی خود را در یک خط مستقیم (افقی، عمودی یا مورب) روی کل صفحه قرار دهد. چرخش بخش‌ها اجباری است و نمی‌توان از آن صرف‌نظر کرد. اگر بعد از چرخش، هر دو بازیکن همزمان پنج مهره داشته باشند، بازی مساوی است. اگر تمام ۳۶ خانه پر شود بدون اینکه ردیف پنج‌تایی ایجاد شود، بازی مساوی است. بازیکن نمی‌تواند مهره‌ای را در خانه‌ای که قبلاً اشغال شده است قرار دهد. چرخش فقط ۹۰ درجه در هر نوبت مجاز است (یک‌چهارم دور کامل). هیچ محدودیتی برای چرخاندن یک بخش خاص در چند نوبت متوالی وجود ندارد.