آموزش بازی مومباسا
مومباسا یک بازی استراتژیک آلمانی از الکساندر فایستر است که در آن بازیکنان نقش تاجران و سرمایهگذاران اروپایی را در آفریقای قرن نوزدهم ایفا میکنند. هدف اصلی این است که با مدیریت کارتهای دست، سرمایهگذاری در شرکتهای تجاری، و گسترش شبکههای تجاری، بیشترین امتیاز را کسب کنید. این بازی به خاطر مکانیزم منحصربهفرد «استخدام و چرخش کارتها» و «سهام شرکتهای مختلف» شهرت دارد و هر تصمیم شما میتواند مسیر بازی را تغییر دهد. جذابیت مومباسا در عمق استراتژیک و تعامل غیرمستقیم بین بازیکنان است.
راهاندازی بازی مومباسا
محتویات و قطعات بازی
تخته بازی، ۴ صفحه شخصی بازیکن، ۴ نشان کارمند (یک برای هر بازیکن)، ۴ نشان امتیاز، کارتهای شخصیت (حدود ۲۰ عدد)، کارتهای استعمار (حدود ۳۰ عدد)، کارتهای امتیاز (حدود ۱۵ عدد)، سکههای چوبی (ارزشهای ۱، ۵، ۱۰)، مهرههای چوبی برای شرکتها (۴ رنگ)، کارتهای شروع، و دفترچه راهنما.
چینش
تخته را وسط میز بگذارید. کارتهای استعمار را بر اساس نوع (A، B، C) جدا کرده و روی جایگاههای مشخص شده روی تخته قرار دهید. کارتهای شخصیت را بهصورت رو به بالا در کنار تخته بچینید. هر بازیکن یک صفحه شخصی، دو نشان کارمند، یک نشان امتیاز، و ۵ کارت شخصیت اولیه میگیرد. کارتهای شروع را به هر بازیکن بدهید. سکهها را بهصورت بانک در کنار تخته قرار دهید. مهرههای هر شرکت را در خانه شروع مسیر آن شرکت بگذارید. بازیکن شروعکننده را تعیین کنید (معمولاً کسی که آخرین بار در آفریقا بوده یا بهصورت تصادفی).
روند بازی مومباسا
چطور بازی کنیم
1. آمادهسازی اولیه: تخته بازی را وسط میز قرار دهید. هر بازیکن یک صفحه شخصی، دو نشان کارمند (یکی برای ردیف کارتها و یکی برای ردیف سهام)، و یک نشان امتیاز میگیرد. کارتهای استعمار، کارتهای امتیاز، و کارتهای شخصیت را جدا کرده و بهترتیب روی تخته قرار دهید. کارتهای شخصیت را بهصورت رو به بالا در کنار تخته بچینید. هر بازیکن یک دست ۵ کارتی از کارتهای شخصیت دریافت میکند. کارتهای شروع (شامل کارتهای بونوس اولیه) را هم به بازیکنان بدهید.
2. درک کارتها و دست: در هر نوبت، شما باید یک کارت از دست خود بازی کنید. کارتها به چهار رنگ (قرمز، آبی، زرد، سبز) تقسیم میشوند و هر رنگ نمایانگر یک شرکت تجاری است. هر کارت دارای یک اقدام اصلی (در بالای کارت) و یک اقدام فرعی (در پایین کارت) است که هنگام بازی، یکی از آنها را انتخاب میکنید. کارتهای شخصیت نیز اقدامات خاصی دارند که در طول بازی به شما کمک میکنند. مثلاً کارت «کاشف» به شما اجازه میدهد یک کارت استعمار بگیرید.
3. بازی کردن کارت: در نوبت خود، یک کارت از دستتان انتخاب کرده و آن را رو به بالا در جلوی خود قرار دهید. سپس یکی از دو اقدام (اصلی یا فرعی) را انجام دهید. اقدام اصلی معمولاً مربوط به شرکت همرنگ کارت است (مثلاً پیشروی در مسیر شرکت قرمز)، و اقدام فرعی معمولاً یک عمل عمومی مانند گرفتن کارت استعمار یا جابجایی نشان کارمند است. فرض کنید کارت قرمزی بازی میکنید که اقدام اصلی آن «حرکت مهره قرمز در مسیر شرکت» است؛ شما میتوانید مهره قرمز را یک خانه جلو ببرید و همزمان سکه بگیرید.
4. استخدام کارمند و چرخش کارت: بعد از بازی کارت، مرحله استخدام انجام میشود. شما میتوانید یکی از کارتهای بازیشده در جلوی خود را (که در نوبتهای قبلی بازی کردهاید) به سمت چپ بچرخانید و یک کارمند از ذخیره خود روی آن قرار دهید. این کار به شما امکان میدهد در نوبتهای آینده از آن کارت دوباره استفاده کنید. اگر کارتی را نچرخانید، آن را در دست نگه میدارید و میتوانید دوباره بازی کنید. دقت کنید که هر کارت فقط یک بار میتواند چرخانده شود و کارمند روی آن، در پایان بازی امتیاز دارد.
5. مرحله برداشت کارت: پس از استخدام، باید کارتهای جدیدی به دست خود اضافه کنید. شما میتوانید از بین کارتهای موجود در بازار (که در ردیفهای مشخصی روی تخته قرار دارند) کارت بگیرید. تعداد کارتهایی که میگیرید بستگی به تعداد کارمندانی دارد که در نوبتهای قبلی استخدام کردهاید و در ناحیه «استخدام» صفحه شخصیتان قرار دارند. مثلاً اگر دو کارمند در آن ناحیه داشته باشید، میتوانید دو کارت جدید بردارید. کارتهای برداشتهشده را به دست خود اضافه میکنید و دست شما همیشه باید حداقل ۵ کارت باشد.
6. فاز سهام: بعد از اینکه همه بازیکنان نوبت خود را انجام دادند، فاز سهام آغاز میشود. در این فاز، هر بازیکن بهترتیب نوبت، میتواند سهام شرکتهای مختلف را بخرد یا بفروشد. قیمت سهام هر شرکت بر اساس موقعیت مهرههای آن شرکت روی مسیر پیشرفت تعیین میشود. شما میتوانید حداکثر ۵ سهم از هر شرکت داشته باشید. معاملات سهام به شما امکان میدهد درآمد کسب کنید و در پایان بازی امتیاز بگیرید.
7. ادامه بازی: بازی به مدت ۷ دور ادامه مییابد. در هر دور، مراحل بالا تکرار میشود. در پایان هر دور، کارتهای استعمار جدیدی به بازار اضافه میشوند و برخی رویدادها رخ میدهند. در دورهای ۳، ۵، و ۷، ارزیابی سهام انجام میشود که در آن بر اساس تعداد سهام و موقعیت مهرهها، امتیاز یا سکه دریافت میکنید. همچنین در پایان هر دور، کارتهای شخصیت جدیدی به بازار عرضه میشوند و بازیکنان میتوانند آنها را بخرند.
8. پایان بازی: پس از دور هفتم، بازی به پایان میرسد. امتیازات نهایی محاسبه میشوند: امتیاز از سهام (بر اساس ارزش هر سهم در پایان)، امتیاز از کارمندانی که روی کارتهای چرخاندهشده قرار دارند، امتیاز از کارتهای استعمار جمعآوریشده، و امتیاز از کارتهای شخصیت خریداریشده. بازیکنی که بیشترین امتیاز را داشته باشد برنده است.
قوانین — مرجع سریع
قوانین مرجع: هر بازیکن در هر نوبت دقیقاً یک کارت بازی میکند و سپس یک اقدام از بین اقدام اصلی و فرعی انتخاب میکند. اقدام اصلی معمولاً یک بار در هر نوبت قابل انجام است، مگر اینکه کارت خاصی اجازه تکرار دهد. اقدام فرعی میتواند شامل گرفتن کارت استعمار، جابجایی نشان کارمند، یا گرفتن سکه باشد. در مرحله استخدام، بازیکن میتواند یکی از کارتهای بازیشده خود را ۹۰ درجه بچرخاند و یک کارمند روی آن بگذارد. هر کارت فقط یک بار در طول بازی قابل چرخاندن است. اگر کارتی چرخانده شود، در نوبتهای آینده، هنگام بازی، میتوان از آن استفاده کرد و کارمند روی آن باقی میماند. در مرحله برداشت، بازیکن باید به اندازه تعداد کارمندانی که در ناحیه استخدام صفحه شخصی دارد (که با جابجایی نشان کارمند به دست میآید) کارت جدید بگیرد. دست بازیکن در پایان هر نوبت باید حداقل ۵ کارت باشد. در فاز سهام، هر بازیکن میتواند سهام بخرد یا بفروشد. قیمت خرید سهام برابر با موقعیت مهره شرکت روی مسیر است (از ۰ تا ۱۲ سکه). حداکثر ۵ سهم از هر شرکت. فروش سهام به قیمت فعلی انجام میشود. ارزیابی سهام در پایان دورهای ۳، ۵، و ۷ انجام میشود: بر اساس رتبه شرکتها، سهامداران سکه و امتیاز دریافت میکنند. کارتهای استعمار: این کارتها در طول بازی جمعآوری میشوند و در پایان بازی امتیاز دارند. برخی کارتهای استعمار اثرات فوری دارند. کارتهای شخصیت: این کارتها را میتوان در ابتدای نوبت خرید و در دست نگه داشت. هر کارت شخصیت یک اقدام خاص دارد که میتواند در نوبت خود انجام شود. حداکثر ۳ کارت شخصیت در دست مجاز است. در پایان بازی، هر کارت شخصیت امتیاز دارد.
امتیازشماری و روشهای برد
امتیاز نهایی از چند بخش جمع میشود: ۱) ارزش سهام: هر سهم از شرکتی که مهرهاش در جایگاه n باشد، n امتیاز دارد (مثلاً اگر مهره قرمز در خانه ۸ باشد، هر سهم قرمز ۸ امتیاز دارد). ۲) کارمندان: هر کارمند روی کارت چرخاندهشده ۲ امتیاز دارد. ۳) کارتهای استعمار: هر کارت استعمار امتیاز مشخصی دارد که روی کارت درج شده است. ۴) کارتهای شخصیت: هر کارت شخصیت امتیاز پایانی دارد. ۵) سکههای باقیمانده: هر ۳ سکه ۱ امتیاز دارد. مثال: اگر ۳ سهم آبی با مهره در خانه ۵ داشته باشید، ۱۵ امتیاز میگیرید.
روشهای برد
بازیکنی که در پایان دور هفتم بیشترین امتیاز را داشته باشد، برنده است. در صورت تساوی، بازیکنی که سکه بیشتری دارد برنده است.
نکات برد مومباسا
-
سعی کنید در اوایل بازی روی یک یا دو شرکت تمرکز کنید و مهرههای آنها را سریع جلو ببرید تا سهامتان ارزش بیشتری پیدا کند.
-
از کارتهای شخصیت بهعنوان اقدامات قدرتمند استفاده کنید، اما مراقب باشید دستتان خالی نشود؛ همیشه حداقل یک کارت برای نوبت بعد نگه دارید.
سوالات متداول دربارهی بازی مومباسا
آیا میتوانم در یک نوبت هم کارت بازی کنم و هم کارت شخصیت بخرم؟
خیر، در هر نوبت فقط یک کارت بازی میکنید و یک اقدام انجام میدهید. خرید کارت شخصیت بهعنوان یک اقدام جداگانه در نوبت خودتان (نه در همان نوبت که کارت بازی کردهاید) انجام میشود.
اگر دستم کمتر از ۵ کارت شد چه اتفاقی میافتد؟
شما باید در مرحله برداشت کارت، به اندازه کافی کارت بگیرید تا دستتان حداقل ۵ کارت شود. اگر نتوانید (مثلاً کارت در بازار نباشد)، باید از کارتهای شخصیت استفاده کنید یا کارتهای بازیشده را دوباره بردارید.
آیا میتوانم سهام شرکتی را بفروشم که هنوز هیچ مهرهای در مسیرش حرکت نکرده است؟
بله، میتوانید سهام هر شرکتی را بفروشید، حتی اگر مهره آن در خانه صفر باشد. در این صورت ارزش فروش صفر است و سکهای دریافت نمیکنید، اما سهم از دستتان حذف میشود.
کارتهای استعمار چه زمانی برداشت میشوند؟
کارتهای استعمار را میتوانید بهعنوان اقدام فرعی در نوبت خود بردارید، یا با استفاده از برخی کارتهای شخصیت. این کارتها در پایان بازی امتیاز دارند و برخی اثرات فوری نیز دارند.