آموزش بازی لیسبوآ

تخته‌ی اصلی، ۴ صفحه‌ی شخصی بازیکن، تعداد زیادی کارت اثرگذار (حدود ۱۰۰+)، کارت‌های ساخت (مغازه و کلیسا)، کارت‌های امتیاز، نشان‌های طلا، کالا (پارچه، شراب و...)، سنگ مرمر، مهره‌های چوبی معمار و دستیار، نشان‌های امتیاز مارکیز، و دفترچه‌ی راهنما.

تخته‌ی اصلی را وسط میز قرار دهید. کارت‌های اثرگذار را بر اساس دوره‌ی اول و دوم جدا کرده و در جای مخصوص روی تخته بچینید. کارت‌های ساخت را به‌صورت رو به پایین در کنار تخته بگذارید. هر بازیکن یک صفحه‌ی شخصی، ۳ معمار، ۲ دستیار، ۲ طلا و ۱ کالای اولیه دریافت می‌کند. کارت‌های امتیاز و نشان‌ها را در دسترس بگذارید.

1. آماده‌سازی اولیه: تخته‌ی اصلی را وسط میز بگذارید و هر بازیکن یک صفحه‌ی شخصی، تعدادی مهره‌ی چوبی و یک کارت بازیکن برمی‌دارد. کارت‌های اثرگذار را به دو دسته‌ی دوره‌ی اول و دوم تقسیم کنید و در جای مخصوص روی تخته بچینید. کارت‌های امتیاز، نشان‌های طلا، کالا و سنگ مرمر را هم کنار دست نگه دارید. هر بازیکن سه مهره‌ی معمار و دو مهره‌ی دستیار دارد که روی صفحه‌ی شخصی‌اش قرار می‌گیرند.

2. ساختار نوبت: بازی به چند دور تقسیم می‌شود و هر بازیکن در نوبت خود یکی از سه کار اصلی را انجام می‌دهد: یک کارت اثرگذار از دستش بازی می‌کند، یک کارت جدید از تخته برمی‌دارد، یا از معمارانش برای ساخت بنا استفاده می‌کند. این انتخاب‌ها را باید با دقت انجام دهید، چون هر کدام منابع و فرصت‌هایی را برای دیگران هم فراهم می‌کند.

3. بازی کردن کارت اثرگذار: کارت‌های اثرگذار در سه رنگ (کلیسا، مغازه و سیاست) هستند. وقتی یک کارت را بازی می‌کنید، آن را جلوی خودتان می‌گذارید و اثر فوری آن را اجرا می‌کنید؛ مثلاً از یک کارت مغازه می‌توانید کالایی بخرید یا بفروشید. سپس، کارت را به‌صورت رو به پایین در کنار صفحه‌ی شخصی‌تان قرار می‌دهید تا در پایان دور، امتیازش را حساب کنید. مثلاً فرض کنید یک کارت مغازه با اثر «دریافت ۲ طلا» بازی می‌کنید؛ بلافاصله ۲ طلا از بانک می‌گیرید.

4. خرید کارت از تخته: در نوبت خود می‌توانید یکی از کارت‌های موجود در ردیف تخته را بردارید و به دست بگیرید. برای این کار باید هزینه‌ی آن را به شکل طلا بپردازید (روی کارت نوشته شده). کارت‌های جدید هر بار که نوبت به شما می‌رسد از دسته پر می‌شوند. به‌عنوان مثال، اگر کارتی ۳ طلا هزینه دارد و شما فقط ۲ طلا دارید، نمی‌توانید آن را بخرید.

5. ساخت بنا با معمار: این قلب بازی است. هر بازیکن سه معمار دارد که در سه ناحیه‌ی شهر (بالا، وسط، پایین) مستقر می‌شوند. در نوبت خود می‌توانید یک معمار را در یک فضای خالی از ناحیه‌ی مربوطه بگذارید و سپس یک کارت ساخت از دستتان بازی کنید. با این کار، یک مغازه یا کلیسا ساخته می‌شود و شما هزینه‌ی ساخت را به شکل طلا و کالا پرداخت می‌کنید. ساخت بناها باعث می‌شود مغازه‌دارها و کشیش‌ها در آن ناحیه فعال شوند و امتیاز و منابع بگیرند.

6. فعال‌سازی مغازه‌ها و کلیساها: وقتی بنا می‌سازید، تمام مغازه‌ها و کلیساهای قبلی در همان ناحیه هم فعال می‌شوند. برای هر مغازه‌ی فعال، شما کالایی (مثلاً پارچه یا شراب) دریافت می‌کنید و برای هر کلیسا، یک نشان‌ی از آن ناحیه می‌گیرید. این نشان‌ها در پایان بازی امتیاز دارند. به‌عنوان مثال، اگر در ناحیه‌ی وسط دو مغازه و یک کلیسا دارید، با ساخت یک بنای جدید در آن ناحیه، دو کالا و یک نشان دریافت می‌کنید.

7. دستیارها و اقدامات سیاسی: دستیارهای شما (دو عدد) را می‌توانید در نوبت خود روی فضاهای مخصوص تخته بگذارید تا اقدامات سیاسی انجام دهید: مثلاً گرفتن امتیاز از مارکیز، تغییر قوانین، یا دریافت کارت امتیاز. هر فضای سیاسی فقط یک بار در هر دور قابل استفاده است و وقتی دستیار را می‌گذارید، اثر فوری اجرا می‌شود. این اقدامات معمولاً به شما اجازه می‌دهند تا منابع کمیاب یا امتیازهای فوری به دست آورید.

8. پایان دور و امتیازدهی میانی: وقتی همه‌ی بازیکنان نوبت‌هایشان را انجام دادند (یا به‌طور مساوی پاس دادند)، دور به پایان می‌رسد. کارت‌های اثرگذاری که رو به پایین جلوی هر بازیکن است، امتیاز می‌دهند: رنگ کارت با موقعیت معمارهایتان تطبیق داده می‌شود. سپس کارت‌های تخته دوباره پر می‌شوند، دستیارها برمی‌گردند و دور بعدی شروع می‌شود. بازی معمولاً ۳ دور دارد.

9. پایان بازی: پس از دور سوم، امتیازهای نهایی محاسبه می‌شوند. امتیازها از کارت‌های اثرگذار، نشان‌های جمع‌آوری شده، مغازه‌های ساخته‌شده، امتیازهای مارکیز و کارت‌های امتیاز به دست می‌آیند. بازیکنی که بیشترین امتیاز را داشته باشد، برنده است. در صورت تساوی، کسی که طلا و کالای بیشتری دارد برنده می‌شود.

قوانین مرجع: در هر نوبت، بازیکن دقیقاً یکی از سه اقدام را انجام می‌دهد: بازی کارت اثرگذار، خرید کارت از تخته، یا قرار دادن معمار برای ساخت. هیچ اقدامی بیش از یک بار در هر نوبت مجاز نیست. کارت‌های اثرگذار در سه رنگ هستند و هر کدام اثر فوری و امتیاز پایان دور دارند. هزینه‌ی خرید کارت از تخته باید به بانک پرداخت شود. ساخت بنا نیاز به یک معمار در ناحیه‌ی مربوطه و پرداخت هزینه‌ی ساخت (طلا و کالا) دارد. پس از ساخت، همه‌ی مغازه‌ها و کلیساهای همان ناحیه فعال می‌شوند و منابع/نشان می‌دهند. اقدامات سیاسی با قرار دادن دستیار روی فضاهای مشخص انجام می‌شود؛ هر فضا فقط یک بار در هر دور قابل استفاده است. در پایان هر دور، کارت‌های اثرگذار رو به پایین امتیاز می‌دهند: برای هر کارت، اگر رنگ آن با ناحیه‌ای که معمار شما در آن است مطابقت داشته باشد، امتیاز کامل می‌گیرید وگرنه نصف امتیاز. بازی پس از سه دور به پایان می‌رسد. در پایان، امتیازها جمع می‌شوند؛ تساوی با طلا و کالا شکسته می‌شود. جزئیات دقیق امتیازدهی و مقادیر منابع در رول‌بوک رسمی آمده است.