آموزش بازی آیریش گیج
با نام «خط آهن ایرلندی» (نسخهی گراف گیم) هم شناخته میشه
آیریش گیج یک بازی اقتصادی و تاکتیکی است که در آن هر بازیکن نقش یک سرمایهگذار در راهآهنهای ایرلند قرن نوزدهم را بر عهده دارد. هدف اصلی، کسب بیشترین ثروت از طریق خرید سهام شرکتهای راهآهن، ساخت مسیرها و افزایش ارزش سهام است. این بازی با ترکیب حراج سهام، ساخت مسیر و مدیریت دست، هر نوبت را پر از تصمیمهای مهم میکند. تعامل بین بازیکنان و رقابت بر سر کنترل شرکتها، جذابیت اصلی بازی را میسازد.
راهاندازی بازی آیریش گیج
محتویات و قطعات بازی
تخته بازی، ۵ شرکت راهآهن با رنگهای مختلف، کارتهای سهام (هر شرکت ۵ کارت)، مهرههای راهآهن (هر بازیکن ۱۵ مهره)، نشانگرهای قیمت سهام، پول (پوند) به صورت اسکناس و سکه، و دفترچه راهنما.
چینش
تخته را وسط میگذاریم. برای ۴ بازیکن، ۴ شرکت از ۵ شرکت به صورت تصادفی انتخاب میشوند (در بازی ۳ نفره ۳ شرکت، در بازی ۵ نفره هر ۵ شرکت). کارتهای سهام هر شرکت را جدا کرده و بهصورت رو به بالا در کنار تخته میچینیم. هر بازیکن یک رنگ انتخاب میکند و ۱۵ مهرهی راهآهن و یک نشانگر امتیاز برمیدارد. به هر بازیکن ۳۰ پوند پول نقد داده میشود. سپس به هر بازیکن یک سهام از هر شرکت موجود (بهصورت تصادفی یا بر اساس قوانین) داده میشود. قیمت اولیه هر سهام ۱۰ پوند است و نشانگر قیمت روی ۱۰ قرار میگیرد.
روند بازی آیریش گیج
چطور بازی کنیم
1. آمادهسازی اولیه: تخته بازی را وسط میز قرار دهید و کارتهای سهام را بر اساس تعداد بازیکنان جدا کنید. برای بازی ۳ تا ۵ نفره، سهام شرکتهای مشخصی استفاده میشود (در بازی ۴ نفره، ۴ شرکت). هر بازیکن یک رنگ را انتخاب میکند و مهرههای راهآهن و نشانگرهای امتیاز را برمیدارد. سپس کارتهای سهام بهصورت رو به پایین بر اساس قوانین آمادهسازی، به هر بازیکن تعدادی سهام اولیه داده میشود و بقیه در کنار تخته قرار میگیرد.
2. شروع بازی: بازیکن شروعکننده (مثلاً کسی که اخیراً قطار سوار شده یا بهصورت تصادفی انتخاب میشود) بازی را آغاز میکند. بازی در جهت عقربههای ساعت ادامه مییابد. هر نوبت شامل دو فاز است: فاز اول، حراج سهام؛ فاز دوم، ساخت مسیر. در فاز حراج، بازیکن فعال باید یکی از کارتهای سهام موجود را حراج کند. حراج با یک قیمت شروع مشخص (مثلاً ۵ پوند) آغاز میشود و بازیکنان به نوبت پیشنهاد میدهند. اگر هیچکس پیشنهادی بالاتر نداد، بالاترین پیشنهاد برنده میشود و مبلغ را به بانک میپردازد. اگر بازیکن فعال نخواهد حراج کند، میتواند یک سهم را به قیمت بازار (قیمت فعلی سهام) از بانک بخرد. مثلاً فرض کن سهام شرکت «گرند ترانک» قیمت فعلی ۲۰ پوند دارد؛ بازیکن میتواند بدون حراج، آن را با ۲۰ پوند بخرد.
3. حراج سهام: در هر نوبت، بازیکن فعال باید یک سهام را حراج کند. او یک کارت سهام از دستهی موجود (که رو به بالا است) انتخاب میکند و یک قیمت پیشنهادی اولیه (حداقل ۵ پوند) اعلام میکند. سپس بازیکنان به نوبت (از نفر بعدی شروع) میتوانند قیمت را افزایش دهند. حراج تا زمانی ادامه مییابد که فقط یک نفر باقی بماند. برنده مبلغ پیشنهادی را به بانک میپردازد و کارت را میگیرد. اگر هیچکس پیشنهادی ندهد، کارت در دستهی موجود میماند و بازیکن فعال باید یک سهم را به قیمت بازار بخرد (اگر پول کافی داشته باشد)؛ در غیر این صورت، هیچ خریدی انجام نمیشود و نوبت به ساخت مسیر میرود.
4. ساخت مسیر: بعد از فاز حراج، بازیکن فعال باید یک مسیر راهآهن بسازد. او میتواند یکی از مهرههای راهآهن خود را بر روی یک فضای خالی روی تخته (که با خطوط راهآهن مشخص شده) قرار دهد. هزینهی ساخت مسیر به رنگ فضای بستگی دارد: فضاهای قهوهای (کوهستانی) ۲۰ پوند، فضاهای خاکستری (معمولی) ۱۰ پوند و فضاهای سبز (آسان) ۵ پوند هزینه دارند. بازیکن باید هزینه را به بانک بپردازد و سپس مهره را بگذارد. ساخت مسیر باعث افزایش ارزش شرکتهایی میشود که به این مسیر متصل هستند. مثلاً اگر شما مسیری بین دو شهر بسازید که شرکت «دوبلین و بلفاست» به آن متصل است، ارزش سهام آن شرکت افزایش مییابد.
5. افزایش ارزش سهام: بعد از ساخت مسیر، ارزش سهام شرکتهایی که به مسیر جدید متصل میشوند، افزایش مییابد. هر شرکت یک قیمت سهام دارد که روی تخته با نشانگر مشخص شده است. وقتی مسیری ساخته میشود که دو شهر را به هم متصل میکند (یعنی مسیر به یک شهر جدید میرسد یا دو شبکه را وصل میکند)، قیمت سهام شرکتهای درگیر به اندازهای که در جدول قیمت مشخص شده (مثلاً ۵ پوند) افزایش مییابد. اگر مسیر به یک شهر جدید متصل شود که قبلاً به شبکه متصل نبوده، ارزش شرکتهای متصل به آن شبکه بیشتر میشود. این افزایش قیمت میتواند چندین بار در طول بازی رخ دهد.
6. پایان نوبت: بعد از ساخت مسیر، نوبت به بازیکن بعدی میرسد. بازیکن فعال باید حتماً یک مسیر بسازد (اگر فضای خالی موجود باشد) و اگر نتواند، باید پاس کند. در پایان هر نوبت، بازیکنان باید سهام خود را بررسی کنند و اگر سهام شرکتی به حداکثر ارزش خود رسیده باشد (مثلاً ۱۰۰ پوند)، آن شرکت «بسته» میشود و سهام آن دیگر قابل خرید نیست. بازی تا زمانی ادامه مییابد که همهی سهام فروخته شوند یا همهی مسیرها ساخته شوند.
7. بازدهی سهام: در پایان بازی، سهامداران شرکتها بر اساس ارزش نهایی سهام، سود دریافت میکنند. اما در طول بازی نیز، هر بار که یک شرکت به یک شهر جدید متصل میشود، سهامداران آن شرکت سود نقدی دریافت میکنند. این سود از بانک پرداخت میشود و به ازای هر سهم، مبلغی معادل ارزش فعلی سهام (قیمت بازار) است. مثلاً اگر شما دو سهم از شرکت «ایرلند غربی» دارید و ارزش آن ۳۰ پوند است، با اتصال به شهر جدید، ۶۰ پوند دریافت میکنید.
8. پایان بازی: بازی زمانی به پایان میرسد که آخرین کارت سهام از دستهی موجود برداشته شود، یا زمانی که تمام فضاهای مسیر روی تخته پر شوند. بعد از پایان، بازیکنان سهام خود را به بانک میفروشند و پول نقد خود را با ارزش سهام جمع میکنند. بازیکنی که بیشترین مجموع پول و ارزش سهام را داشته باشد، برنده است. در صورت تساوی، بازیکنی که پول نقد بیشتری دارد برنده میشود.
قوانین — مرجع سریع
قوانین مرجع: حراج سهام: بازیکن فعال میتواند هر کارت سهام موجود (از دستهی رو به بالا) را حراج کند. حداقل قیمت پیشنهادی ۵ پوند است. حراج به نوبت ادامه مییابد تا فقط یک نفر باقی بماند. برنده باید مبلغ را به بانک بپردازد. اگر هیچ پیشنهادی نشود، بازیکن فعال میتواند به قیمت بازار بخرد. ساخت مسیر: هزینهها: سبز ۵، خاکستری ۱۰، قهوهای ۲۰. هر بازیکن فقط میتواند یک مسیر در نوبت خود بسازد. مسیر باید به شبکهی راهآهن موجود متصل باشد (یا از یک شهر شروع شود). افزایش ارزش: وقتی مسیری ساخته میشود که دو شهر را به هم متصل میکند، ارزش سهام شرکتهای متصل به آن مسیر به اندازهی ارزش جدید (طبق جدول) افزایش مییابد. سود نقدی: وقتی شرکتی به یک شهر جدید متصل میشود، سهامداران به ازای هر سهم، ارزش فعلی سهام را به عنوان سود دریافت میکنند. سهام حداکثر ارزش ۱۰۰ پوند دارند. وقتی شرکتی به ۱۰۰ برسد، سهام آن از دستهی موجود حذف میشود. پایان بازی: وقتی آخرین کارت سهام فروخته شد یا همهی فضاهای مسیر پر شدند. در پایان، بازیکنان سهام خود را به قیمت بازار به بانک میفروشند.
امتیازشماری و روشهای برد
در پایان بازی، هر بازیکن مجموع پول نقد خود و ارزش سهامش را محاسبه میکند. برای محاسبه، هر سهم را به قیمت فعلی بازار ضرب میکند. مثلاً اگر بازیکنی ۲ سهم از شرکت A با قیمت ۳۰ پوند و ۱ سهم از شرکت B با قیمت ۴۰ پوند داشته باشد و ۲۵ پوند نقد، مجموع او میشود: (۲×۳۰) + (۱×۴۰) + ۲۵ = ۱۲۵ پوند.
روشهای برد
بازیکنی که بیشترین مجموع پول نقد و ارزش سهام را در پایان بازی داشته باشد، برنده است. در صورت تساوی، بازیکنی که پول نقد بیشتری دارد برنده میشود.
نکات برد آیریش گیج
-
در اوایل بازی، سعی کنید سهام شرکتهایی را بخرید که احتمال اتصال به شهرهای جدید زیاد است، چون سود نقدی و افزایش ارزش خوبی دارند.
-
هنگام ساخت مسیر، به دنبال فضاهای سبز ارزان باشید تا هزینهها را پایین نگه دارید و سریعتر شبکه را گسترش دهید.
سوالات متداول دربارهی بازی آیریش گیج
اگر بازیکن فعال پول کافی برای خرید سهام به قیمت بازار نداشته باشد، چه میشود؟
بازیکن باید حراج کند و اگر کسی پیشنهاد نداد، نمیتواند بخرد و فقط مسیر میسازد. او نمیتواند سهام بخرد.
آیا میتوان مسیری ساخت که به هیچ شهر یا شبکهی موجود متصل نباشد؟
خیر، هر مسیر باید از یک شهر شروع شود یا به شبکهی موجود متصل باشد. مسیرهای جداگانه مجاز نیستند.
اگر شرکتی به حداکثر ارزش ۱۰۰ برسد، چه اتفاقی برای سهام آن میافتد؟
سهام آن شرکت از دستهی موجود حذف میشود و دیگر قابل خرید نیست. سهامداران فعلی سهام خود را نگه میدارند و در پایان بازی به قیمت ۱۰۰ میفروشند.