آموزش بازی هنفاتافل

تخته‌ی بازی (۱۱×۱۱)، ۱۲ مهره‌ی مهاجم (معمولاً تیره)، ۱۲ مهره‌ی مدافع (معمولاً روشن)، یک مهره‌ی پادشاه (معمولاً بزرگ‌تر یا با شکل متفاوت)، و در برخی نسخه‌ها یک کیسه یا ظرف برای نگهداری مهره‌ها.

تخته را بین دو بازیکن قرار دهید. خانه‌ی مرکزی را مشخص کنید. پادشاه را روی خانه‌ی مرکزی بگذارید. ۱۲ مدافع را در خانه‌های اطراف پادشاه به شکل صلیبی بچینید (خانه‌های هم‌ردیف و هم‌ستون مرکز). ۱۲ مهاجم را در ردیف‌های اول تا سوم از هر لبه قرار دهید: برای هر لبه، ۳ مهره در ردیف اول (خانه‌های وسط هر لبه) و ۲ مهره در ردیف دوم و ۱ مهره در ردیف سوم (به صورت هرمی). دقیقاً طبق الگوی استاندارد بچینید.

1. آماده‌سازی اولیه: تخته را بین دو بازیکن قرار دهید. مهره‌های پادشاه و مدافعان در مرکز و اطراف آن چیده می‌شوند. مهاجمان در چهار طرف تخته قرار می‌گیرند. معمولاً ۱۲ مهاجم (در لبه‌ها) و ۱۲ مدافع (در مرکز) به همراه پادشاه در خانه‌ی وسط داریم. دقیقاً طبق الگوی استاندارد بچینید.

2. حرکت مهره‌ها: هر بازیکن در نوبت خود یک مهره را به تعداد دلخواه خانه در یک خط مستقیم (افقی یا عمودی) حرکت می‌دهد، اما نمی‌تواند از روی مهره‌های دیگر رد شود. حرکت به خانه‌های اشغال‌شده ممنوع است. مثلاً اگر مهره‌ای در خانه (3،3) دارید، می‌توانید آن را تا (3،6) ببرید اگر مسیر خالی باشد.

3. قانون گرفتن: یک مهره (به جز پادشاه) وقتی گرفته می‌شود که بین دو مهره‌ی حریف قرار گیرد (محاصره شود) به طوری که یک مهره از یک طرف و مهره‌ی دیگر از طرف مقابل باشد. گرفتن فقط زمانی اتفاق می‌افتد که مهره به صورت عمودی یا افقی بین دو حریف قرار گیرد، نه مورب. مثال: اگر مهره‌ی آبی در (4،4) باشد و حریف مهره‌ای در (4،3) و مهره‌ای دیگر در (4،5) بگذارد، مهره‌ی آبی گرفته می‌شود و از تخته برداشته می‌شود.

4. گرفتن پادشاه: پادشاه را می‌توان با محاصره‌ی چهار طرف (چهار جهت اصلی) گرفت، اما اگر در کنار تخته باشد، سه طرف کافی است. اگر در گوشه باشد، دو طرف کافی است. اما پادشاه فقط توسط مهاجمان گرفته می‌شود؛ مدافعان نمی‌توانند پادشاه خودی را بگیرند.

5. حرکت پادشاه: پادشاه مانند سایر مهره‌ها حرکت می‌کند، اما نمی‌تواند وارد خانه‌های گوشه‌ای شود (چهار خانه‌ی گوشه) مگر برای فرار نهایی. پادشاه می‌تواند به خانه‌های مجاور پادشاه حریف برود؟ خیر، هیچ محدودیتی برای نزدیکی پادشاهان نیست.

6. پایان بازی برای مدافع: اگر پادشاه به یکی از چهار گوشه‌ی تخته برسد، مدافع برنده است. این گوشه‌ها خانه‌های امن هستند و مهاجمان نمی‌توانند پادشاه را در آنجا بگیرند.

7. پایان بازی برای مهاجم: اگر مهاجمان موفق به گرفتن پادشاه شوند (محاصره‌ی کامل)، مهاجم برنده است. گرفتن پادشاه باید طبق قوانین محاصره انجام شود.

8. نوبت‌ها و ترتیب: بازیکن مدافع (که پادشاه را دارد) معمولاً اول شروع می‌کند. بازیکنان به تناوب یک حرکت انجام می‌دهند. هیچ حرکتی برای پاس کردن وجود ندارد.

9. حالت‌های خاص: اگر مهره‌ای به طور داوطلبانه بین دو حریف حرکت کند (خودکشی)، گرفته نمی‌شود؛ گرفتن فقط در نتیجه‌ی حرکت حریف اتفاق می‌افتد. همچنین اگر مهره‌ای به خانه‌ای برود که بلافاصله محاصره شود، همان لحظه گرفته می‌شود (اگر حرکت بازیکن حریف باعث محاصره شود).

10. تساوی: در برخی نسخه‌ها، اگر تعداد حرکات مشخصی بدون گرفتن یا پیشرفت انجام شود، بازی مساوی اعلام می‌شود. این معمولاً در قوانین مسابقات مشخص می‌شود.

تخته ۱۱×۱۱ است. خانه‌های گوشه‌ای (چهار گوشه) و خانه‌ی مرکزی (تخت پادشاه) خانه‌های ویژه‌ای هستند. مهره‌ها فقط به صورت عمودی یا افقی حرکت می‌کنند، نه مورب. گرفتن با محاصره بین دو مهره‌ی حریف (در یک ردیف) انجام می‌شود. پادشاه در خانه‌ی مرکزی شروع می‌کند و مدافعان در ۱۲ خانه‌ی اطراف آن (شکل صلیبی). مهاجمان در ردیف‌های اول تا سوم از هر لبه قرار می‌گیرند (۱۲ مهره). پادشاه می‌تواند توسط مهاجمان گرفته شود، اما مدافعان نمی‌توانند پادشاه خودی را بگیرند. پادشاه برای گرفتن نیاز به محاصره در هر چهار جهت اصلی دارد، مگر در کنار تخته که سه جهت، و در گوشه که دو جهت کافی است. پادشاه نمی‌تواند به خانه‌های گوشه‌ای برود مگر برای پیروزی (یعنی رسیدن به آن خانه به معنای برنده شدن است). در برخی نسخه‌ها، اگر پادشاه به خانه‌ی مرکزی برگردد، می‌تواند دوباره از آن خارج شود. قوانین دقیق ممکن است بسته به نسخه متفاوت باشد؛ برای جزئیات بیشتر به رول‌بوک رسمی مراجعه کنید.