آموزش بازی گیزموس
گیزموس یک بازی استراتژیک با تم ماشینسازی و اختراع است. هر بازیکن نقش یک مخترع را دارد که در یک نمایشگاه علمی با ساخت ماشینهای پیچیده و کسب امتیاز، تلاش میکند برنده شود. بازی با مکانیزم ساخت موتور (Engine Building) و انتخاب کارت از بازار، هر دور تصمیمهای جذابی پیش روی شما میگذارد. هدف نهایی این است که با جمعآوری قطعات و ساخت گیزموسهای متنوع، امتیاز بیشتری از رقبا کسب کنید و به عنوان بهترین مخترع شناخته شوید.
راهاندازی بازی گیزموس
محتویات و قطعات بازی
تختهی بازی، ۴ کارت مخترع (یکی برای هر بازیکن)، ۱۰۴ کارت گیزموس (شامل سطوح ۱، ۲ و ۳)، قطعات رنگی (توپهای پلاستیکی در ۵ رنگ: قرمز، آبی، سبز، زرد و مشکی)، نشانهای انتخاب، دفترچه راهنما.
چینش
تخته را وسط میز قرار دهید. کارتهای گیزموس را بر اساس سطح جدا کنید و هر دسته را به ترتیب تصادفی در ردیف مربوطه روی تخته بچینید. از هر ردیف، سه کارت اول را رو باز کنید. قطعات رنگی را در ظرفهای مخصوص (یا یک کاسه مشترک) بریزید. هر بازیکن یک کارت مخترع و یک نشان انتخاب میگیرد. اگر بازیکن اول باشد، یک قطعه از هر رنگ به عنوان شروع دریافت میکند؛ بازیکن دوم دو قطعه از هر رنگ، و به همین ترتیب (برای بازی ۴ نفره).
روند بازی گیزموس
چطور بازی کنیم
1. آمادهسازی اولیه: تختهی بازی را وسط میز قرار دهید. هر بازیکن یک کارت مخترع (با یک توانایی خاص) و یک سری مهرهی رنگی به عنوان قطعات دریافت میکند. کارتهای گیزموس را بر اساس سطح (سطح ۱، ۲ و ۳) جدا کرده و در سه ردیف روی تخته بچینید. از هر ردیف، سه کارت به صورت رو باز در دسترس قرار میگیرد. قطعات (توپهای رنگی) را در ظرفهای مخصوص کنار تخته بریزید. هر بازیکن یک نشان انتخاب (Selection Token) هم میگیرد.
2. نوبتگیری: بازی به صورت نوبتی انجام میشود و هر بازیکن در نوبت خود یکی از چهار اقدام زیر را انجام میدهد: گرفتن قطعات، ساخت گیزموس، برداشتن کارت یا استفاده از توانایی مخترع. بعد از انجام اقدام، نوبت به بازیکن بعدی میرسد. بازی تا زمانی ادامه مییابد که یک بازیکن به تعداد مشخصی گیزموس (معمولاً ۱۶) برسد و آن دور کامل شود.
3. اقدام: گرفتن قطعات: از بین قطعات رنگی (قرمز، آبی، سبز، زرد و مشکی) میتوانید دو قطعه از یک رنگ یا یک قطعه از هر رنگ (حداکثر ۴ قطعه) بردارید. این قطعات را به مخزن شخصی خود اضافه میکنید. توجه کنید که اگر از کارتهای گیزموس خود توانایی تولید قطعه دارید، بعد از برداشتن، آنها هم فعال میشوند. مثلاً اگر یک گیزموس قرمز دارید که یک قطعه قرمز تولید میکند، با برداشتن یک قطعه قرمز، یک قطعه قرمز اضافه هم میگیرید.
4. اقدام: ساخت گیزموس: برای ساخت یک گیزموس از روی تخته، باید هزینهی آن را بپردازید. هزینهها به صورت ترکیبی از قطعات رنگی روی کارت مشخص شده است. مثلاً یک کارت سطح ۱ ممکن است ۲ قطعه آبی و ۱ قطعه قرمز بخواهد. قطعات را از مخزن خود به ظرف مشترک برگردانید و کارت را بردارید و جلوی خود بگذارید. کارتهای جدید از همان ردیف جایگزین میشوند. گیزموسهای ساخته شده، تواناییهای فعال یا غیرفعال دارند که در ادامه توضیح داده میشود.
5. اقدام: برداشتن کارت: میتوانید یک کارت از سه کارت رو باز در هر ردیف بردارید و به دست خود بگیرید، بدون اینکه هزینهی آن را بپردازید. این کارت را میتوانید در نوبتهای بعدی با پرداخت هزینه، بسازید. اگر کارتی بردارید، بلافاصله یک کارت جدید از همان ردیف جایگزین میشود. در دست گرفتن کارت محدودیت ندارد.
6. اقدام: استفاده از توانایی مخترع: هر بازیکن یک کارت مخترع دارد که یک توانایی خاص دارد، مثلاً میتواند یک قطعه از یک رنگ خاص را از ظرف مشترک بردارد. این اقدام فقط یک بار در هر نوبت قابل انجام است و بعد از استفاده، کارت مخترع را میچرخانید تا نشان دهد استفاده شده. در شروع نوبت بعدی دوباره فعال میشود.
7. تواناییهای گیزموس: گیزموسهایی که میسازید دو نوع توانایی دارند: فعال و غیرفعال. توانایی فعال با یک فلش نشان داده میشود و در لحظهای که گیزموس ساخته میشود، یک بار اجرا میشود. مثلاً یک گیزموس ممکن است به شما اجازه دهد یک کارت از دست خود را بدون پرداخت هزینه بسازید. توانایی غیرفعال (یا تولیدی) با یک آیکون قطعه نشان داده میشود و هر بار که شما قطعهای از آن رنگ بردارید، یک قطعه اضافه از همان رنگ دریافت میکنید. این تواناییها در طول بازی فعال هستند.
8. زنجیرهی تولید: یکی از نکات کلیدی بازی، ایجاد زنجیرهی تولید است. وقتی یک گیزموس با توانایی تولیدی میسازید، ممکن است خودش تولید قطعه کند و آن قطعهی تولید شده، تواناییهای تولیدی دیگری را فعال کند. مثلاً اگر یک گیزموس آبی داشته باشید که یک قطعه آبی تولید میکند و یک گیزموس قرمز داشته باشید که یک قطعه قرمز تولید میکند، با برداشتن یک قطعه آبی، آن گیزموس آبی یک آبی اضافه تولید میکند، و اگر آن آبی اضافه باعث فعال شدن گیزموس دیگری شود، زنجیره ادامه مییابد. این زنجیره میتواند در یک نوبت چندین قطعه به شما بدهد.
9. پایان بازی: بازی زمانی به پایان میرسد که یک بازیکن شانزدهمین گیزموس خود را بسازد. در آن لحظه، دور فعلی کامل میشود تا همه بازیکنان به تعداد نوبت مساوی رسیده باشند. سپس امتیازها محاسبه میشود. هر گیزموس سطح ۱ یک امتیاز، سطح ۲ دو امتیاز و سطح ۳ سه امتیاز دارد. همچنین امتیازهای اضافی از کارتهای مخترع و برخی گیزموسهای خاص (مثل گیزموسهایی که امتیاز میدهند) کسب میکنید. بازیکنی که بیشترین امتیاز را داشته باشد برنده است.
قوانین — مرجع سریع
قوانین مرجع:
- هر بازیکن در نوبت خود دقیقاً یک اقدام انجام میدهد.
- هنگام گرفتن قطعات: یا ۲ قطعه از یک رنگ، یا ۱ قطعه از هر کدام از ۴ رنگ مختلف (حداکثر ۴ قطعه). قطعات مشکی (black) فقط از طریق تواناییها به دست میآیند و نمیتوان آنها را به عنوان اقدام برداشت.
- حداکثر ظرفیت نگهداری قطعات در مخزن شخصی ۲۰ عدد است. اگر از این مقدار بیشتر شد، باید قطعات اضافی را به ظرف مشترک برگردانید.
- کارتهای سطح ۱ هزینهی کمتری دارند و کارتهای سطح ۳ هزینهی بیشتری.
- تواناییهای فعال (فلش) فقط زمانی اجرا میشوند که کارت ساخته شود، نه در زمانهای دیگر.
- تواناییهای تولیدی (غیرفعال) در هر بار برداشتن قطعهای از همان رنگ، یک قطعه اضافه تولید میکنند. این شامل قطعاتی که از تواناییهای دیگر به دست میآیند هم میشود.
- زنجیرهی تولید میتواند به صورت نامحدود ادامه یابد، اما اگر بازیکن به سقف ۲۰ قطعه برسد، قطعات اضافی از بین میروند.
- کارت مخترع هر بازیکن یک توانایی یکبار در هر نوبت دارد؛ بعد از استفاده، کارت را ۹۰ درجه بچرخانید.
- وقتی کارتی از ردیف برداشته میشود، بلافاصله کارت جدیدی از همان ردیف جایگزین میشود.
- اگر سه کارت در یک ردیف به پایان برسد، آن ردیف دیگر پر نمیشود و بازی ادامه مییابد.
- در پایان بازی، امتیازها: هر گیزموس سطح ۱ = ۱ امتیاز، سطح ۲ = ۲ امتیاز، سطح ۳ = ۳ امتیاز. برخی گیزموسها امتیاز اضافی دارند که روی کارت مشخص شده.
- اگر دو بازیکن امتیاز مساوی داشته باشند، کسی که گیزموسهای سطح بالاتر بیشتری دارد برنده است.
امتیازشماری و روشهای برد
در پایان بازی، امتیاز هر بازیکن از مجموع امتیاز کارتهای گیزموس ساختهشده به دست میآید: کارتهای سطح ۱ یک امتیاز، سطح ۲ دو امتیاز و سطح ۳ سه امتیاز. برخی کارتها امتیاز اضافی دارند که روی خود کارت نوشته شده است (مثلاً «۲ امتیاز برای هر کارت قرمز»). برای مثال، اگر شما ۵ کارت سطح ۱، ۳ کارت سطح ۲ و ۲ کارت سطح ۳ داشته باشید، امتیاز پایهی شما ۵+۶+۶=۱۷ میشود و اگر یک کارت با امتیاز اضافی ۳ داشته باشید، مجموع ۲۰ میشود.
روشهای برد
بازی زمانی به پایان میرسد که یک بازیکن ۱۶ گیزموس بسازد. سپس دور کامل میشود و همه بازیکنان به تعداد نوبت مساوی بازی کردهاند. بازیکنی که بیشترین امتیاز را داشته باشد برنده است. در صورت تساوی، بازیکنی که گیزموسهای سطح بالاتر بیشتری دارد برنده است.
نکات برد گیزموس
-
سعی کنید زنجیرههای تولیدی بسازید که با برداشتن یک قطعه، چند قطعه اضافه دریافت کنید؛ این کار سرعت ساخت شما را به شدت افزایش میدهد.
-
در ابتدای بازی روی کارتهای سطح ۱ تمرکز کنید تا به سرعت تواناییهای تولیدی اولیه را داشته باشید، سپس به سراغ کارتهای سطح ۲ و ۳ بروید.
سوالات متداول دربارهی بازی گیزموس
آیا میتوانم در یک نوبت بیش از یک اقدام انجام دهم؟
خیر، در هر نوبت فقط یک اقدام مجاز است: گرفتن قطعات، ساخت گیزموس، برداشتن کارت یا استفاده از توانایی مخترع. بعد از انجام اقدام، نوبت شما تمام میشود.
اگر هنگام گرفتن قطعات، تعداد قطعات من از ۲۰ بیشتر شود چه اتفاقی میافتد؟
شما باید قطعات اضافی را به ظرف مشترک برگردانید تا دقیقاً ۲۰ قطعه داشته باشید. این کار بلافاصله انجام میشود و نمیتوانید قطعات اضافی را نگه دارید.
آیا میتوانم کارتی که در دست دارم را بدون پرداخت هزینه بسازم؟
خیر، برای ساخت هر کارت باید هزینهی آن را بپردازید، مگر اینکه توانایی خاصی (مثل یک گیزموس فعال) به شما اجازه دهد رایگان بسازید. کارتهای در دست فقط برای ساخت در نوبتهای بعدی هستند.
زنجیرهی تولید چگونه کار میکند؟
هنگامی که یک قطعه به دست میآورید (از طریق اقدام یا توانایی)، تمام گیزموسهای تولیدی شما که با آن رنگ هماهنگ هستند، یک قطعه اضافه از همان رنگ تولید میکنند. این قطعات جدید میتوانند تواناییهای تولیدی دیگر را فعال کنند و این زنجیره ادامه مییابد تا جایی که قطعهای تولید نشود یا به سقف ۲۰ برسید.
آیا میتوانم از توانایی مخترع در هر نوبت استفاده کنم؟
بله، توانایی مخترع یک بار در هر نوبت قابل استفاده است. بعد از استفاده، کارت را میچرخانید تا نشان دهید استفاده شده؛ در شروع نوبت بعدی دوباره فعال میشود.