آموزش بازی فرنیس

تخته‌ی اصلی، ۴ صفحه‌ی کارخانه (یکی برای هر بازیکن)، کارت‌های اقدام (شامل ۴ نوع: استخراج، تجارت، تولید، خرید)، کارت‌های ساختمانی (عصر اول و دوم، حدود ۶۰ کارت)، کارگران (مهره‌های چوبی، هر بازیکن ۶ عدد)، نشان‌های امتیاز (مقوا)، منابع (آهن، زغال، دلار) به‌صورت توکن‌های مقوایی، و دفترچه‌ی راهنما.

هر بازیکن یک صفحه‌ی کارخانه، ۴ کارت اقدام پایه (یکی از هر نوع) و ۶ کارگر همرنگ خود را برمی‌دارد. منابع اولیه با توجه به تعداد بازیکنان: در بازی ۲ نفره هر نفر ۵ آهن، ۳ زغال و ۷ دلار؛ در بازی ۳ نفره هر نفر ۴ آهن، ۲ زغال و ۶ دلار؛ در بازی ۴ نفره هر نفر ۳ آهن، ۲ زغال و ۵ دلار. کارت‌های عصر اول را بر اساس تعداد بازیکنان به‌صورت ردیفی می‌چینیم: ۲ نفره ۴ کارت، ۳ نفره ۵ کارت، ۴ نفره ۶ کارت. بقیه‌ی کارت‌های عصر اول به‌عنوان دسته‌ی خرید کنار گذاشته می‌شوند. کارت‌های عصر دوم نیز به‌صورت جداگانه آماده می‌شوند. صفحه‌ی امتیاز و نشان‌های امتیاز در دسترس همه قرار می‌گیرند.

1. آماده‌سازی اولیه: هر بازیکن یک صفحه‌ی کارخانه و یک دسته کارت شروع (شامل ۴ کارت پایه) دریافت می‌کند. منابع اولیه (آهن، زغال، دلار) طبق جدول نفرات به هر بازیکن داده می‌شود. کارت‌های عصر اول را به‌صورت ردیفی (۴ ستون) در وسط میز بچینید و کارت‌های عصر دوم را جدا نگه دارید. صفحه‌ی امتیاز و نشان‌های امتیاز را کنار بگذارید.

2. درک ساختار نوبت: بازی در چندین دور (معمولاً ۴ دور) انجام می‌شود. هر دور از سه فاز تشکیل شده: ۱) برنامه‌ریزی (انتخاب مخفیانه‌ی کارت‌های اقدام)، ۲) اجرا (افشای کارت‌ها و انجام اقدامات)، ۳) آماده‌سازی (انتقال کارت‌ها و شروع دور بعد). در فاز برنامه‌ریزی، همه‌ی بازیکنان هم‌زمان از دست خود یک کارت اقدام را انتخاب و رو به پایین جلوی خود می‌گذارند.

3. فاز برنامه‌ریزی: هر بازیکن باید دقیقاً یک کارت اقدام از دست خود انتخاب کند. این کارت‌ها شامل «استخراج»، «تجارت»، «تولید» و «خرید» هستند. کارت انتخاب‌شده را رو به پایین روی میز بگذارید تا همه به‌طور هم‌زمان انجام شود. مثال: فرض کن سه کارت در دست داری: استخراج، تولید و خرید. اگر به آهن بیشتری نیاز داری، کارت استخراج را انتخاب می‌کنی.

4. فاز اجرا - اقدام استخراج: کارت استخراج به شما اجازه می‌دهد تا از صفحه‌ی کارخانه‌ی خود منابع برداشت کنید. مقدار برداشت بستگی به تعداد کارگرانی دارد که روی این کارت گذاشته‌اید. اگر یک کارگر بگذاری، ۱ واحد منبع (آهن یا زغال، بسته به نوع معدن) دریافت می‌کنی. اگر دو کارگر بگذاری، ۲ واحد دریافت می‌کنی. سایر بازیکنان نیز اگر کارگر روی کارت استخراج خودشان داشته باشند، به همان نسبت منابع می‌گیرند. مثال: اگر روی کارت استخراج خودت ۲ کارگر و روی کارت حریف ۱ کارگر باشد، تو ۲ آهن و حریف ۱ آهن می‌گیرد.

5. فاز اجرا - اقدام تجارت: کارت تجارت به شما اجازه می‌دهد منابع را با نرخ مشخصی مبادله کنید. نرخ‌ها روی کارت چاپ شده‌اند (مثلاً ۱ زغال = ۲ دلار). برای هر کارگر روی این کارت، یک بار می‌توانی معامله انجام دهی. سایر بازیکنان نیز با کارگرهای خودشان معامله می‌کنند. مثال: اگر ۲ کارگر روی تجارت داری، می‌توانی ۲ زغال را به ۴ دلار بفروشی یا ۲ دلار را به ۱ زغال بخری (اگر نرخ خرید باشد).

6. فاز اجرا - اقدام تولید: کارت تولید به شما اجازه می‌دهد تا از کارت‌های ساختمانی خود (که در ردیف کارخانه دارید) منابع تولید کنید. هر کارت ساختمانی دارای یک نوار تولید است که مشخص می‌کند چه ورودی‌ای لازم دارد و چه خروجی‌ای می‌دهد. برای فعال‌سازی تولید، باید کارگر روی این کارت بگذاری. اگر یک کارگر بگذاری، تولید یک بار انجام می‌شود؛ اگر دو کارگر بگذاری، دو بار. سایر بازیکنان نیز می‌توانند با کارگرهای خودشان تولید را فعال کنند. مثال: کارت «کوره» نیاز به ۱ آهن دارد و ۲ دلار تولید می‌کند. با یک کارگر، ۱ آهن را خرج می‌کنی و ۲ دلار می‌گیری.

7. فاز اجرا - اقدام خرید: کارت خرید به شما اجازه می‌دهد تا از ردیف کارت‌های عصر اول (یا دوم) یک کارت ساختمانی جدید بخرید. هزینه‌ی خرید روی کارت مشخص است (معمولاً به دلار). برای هر کارگر روی این کارت، می‌توانی یک کارت بخری. کارت‌های خریداری‌شده را در یکی از ۴ ستون صفحه‌ی کارخانه‌ات قرار می‌دهی (ستون‌ها را از چپ به راست پر کن). سایر بازیکنان نیز می‌توانند با کارگرهای خودشان خرید کنند، اما کارت‌های ردیف فقط به تعداد محدود هستند و هر کارت فقط یک بار قابل خرید است. مثال: اگر ۱ کارگر روی خرید داری و کارت «موتور بخار» با قیمت ۵ دلار در ردیف موجود است، می‌توانی ۵ دلار بپردازی و آن را برداری.

8. فاز اجرا - ترتیب و هم‌زمانی: همه‌ی بازیکنان کارت‌های اقدام خود را هم‌زمان افشا می‌کنند. سپس به ترتیب نوبت (که در طول بازی ثابت است) هر بازیکن اقدام خود را انجام می‌دهد. اگر دو بازیکن کارت یکسان داشته باشند، بازیکنی که زودتر در نوبت است اول اجرا می‌کند و سپس دیگران. بعد از انجام اقدام، کارگران به خانه برمی‌گردند و کارت‌های اقدام به دسته‌ی بازیکن اضافه می‌شوند (به‌طوری که دست همیشه ۴ کارت دارد).

9. فاز آماده‌سازی و شروع دور بعد: بعد از اتمام فاز اجرا، کارت‌های ردیف عصر اول که خریداری شده‌اند با کارت‌های جدید جایگزین می‌شوند (از عصر اول یا دوم بسته به دور). هر بازیکن باید بررسی کند که آیا کارت‌های ساختمانی او منابع تولید می‌کنند یا خیر. سپس دور بعدی شروع می‌شود. بازی معمولاً ۴ دور طول می‌کشد، اما اگر کارت‌های عصر دوم تمام شوند، بازی زودتر پایان می‌یابد.

10. پایان بازی: بعد از پایان آخرین دور، بازیکنان امتیازات نهایی را محاسبه می‌کنند. امتیازها از کارت‌های ساختمانی (که دارای ارزش امتیازی هستند)، نشان‌های امتیاز (که از برخی کارت‌ها دریافت می‌کنید)، و باقی‌مانده‌ی منابع (هر ۵ دلار = ۱ امتیاز، هر ۲ آهن = ۱ امتیاز، هر ۲ زغال = ۱ امتیاز) به دست می‌آیند. بازیکنی که بیشترین امتیاز را داشته باشد برنده است.

قوانین دقیق: هر بازیکن در هر دور دقیقاً یک کارت اقدام انتخاب می‌کند و همه هم‌زمان افشا می‌کنند. ترتیب اجرا بر اساس نوبت است؛ اگر دو بازیکن کارت یکسان داشته باشند، بازیکن زودتر اول اجرا می‌کند. کارت استخراج: با ۱ کارگر ۱ منبع، با ۲ کارگر ۲ منبع (نوع منبع بستگی به معدن دارد). کارت تجارت: نرخ‌های مبادله روی کارت است؛ هر کارگر یک بار معامله مجاز است. کارت تولید: هر کارگر یک بار تولید را فعال می‌کند؛ ورودی و خروجی روی کارت ساختمانی مشخص است. کارت خرید: هر کارگر اجازه خرید یک کارت از ردیف را می‌دهد؛ کارت خریداری‌شده در یک ستون خالی صفحه قرار می‌گیرد (حداکثر ۴ ستون). کارت‌های ردیف: در هر دور، تعداد کارت‌های موجود در ردیف برابر با تعداد بازیکنان + ۱ است. کارت‌های عصر دوم فقط از دور دوم به بعد در دسترس هستند. اگر کارت‌های عصر دوم تمام شوند، بازی بلافاصله پایان می‌یابد. منابع محدود نیستند، اما صفحه‌ی کارخانه فقط ۴ ستون دارد. کارت‌های اقدام استفاده‌شده به دست بازیکن برمی‌گردند، بنابراین دست همیشه ۴ کارت است. در پایان بازی، امتیازها از کارت‌های ساختمانی (ارزش امتیازی روی کارت)، نشان‌های امتیاز (که از برخی کارت‌ها دریافت می‌کنید) و منابع باقی‌مانده (هر ۵ دلار = ۱ امتیاز، هر ۲ آهن = ۱ امتیاز، هر ۲ زغال = ۱ امتیاز) محاسبه می‌شود. استثنا: برخی کارت‌های ساختمانی اثرات ویژه دارند که در توضیحات کارت آمده است.