آموزش بازی فیوم

تخته‌ی بازی، ۴۸ کارت اقدام (شامل کارت‌های اولیه و پیشرفته)، مهره‌های چوبی برای بازیکنان (کارگران، بناها، نشانگر امتیاز)، سکه‌های مقوایی، منابع (نیلوفر، پاپیروس، سنگ) به‌صورت توکن‌های مقوایی، و دفترچه‌ی راهنما.

تخته را وسط میز قرار دهید. هر بازیکن یک رنگ انتخاب می‌کند و مهره‌های مربوطه (کارگران، بناها، نشانگر امتیاز) را برمی‌دارد. منابع اولیه (معمولاً ۱۰ واحد از هر منبع) به هر بازیکن داده می‌شود. کارت‌های اقدام به‌صورت دسته‌های جداگانه (اولیه و پیشرفته) مرتب می‌شوند. از دسته‌ی اولیه، به هر بازیکن ۵ کارت داده می‌شود. سپس ۵ کارت از دسته‌ی پیشرفته به‌صورت رو به بالا در کنار تخته به‌عنوان بازار قرار می‌گیرند. هر بازیکن یک نشانگر امتیاز روی مسیر امتیاز در لبه‌ی تخته قرار می‌دهد. سکه‌ها و منابع اضافی در دسترس همه قرار می‌گیرند.

1. آماده‌سازی اولیه: تخته‌ی بازی را وسط میز قرار دهید و هر بازیکن یک رنگ مشخص (مثلاً آبی یا قرمز) برمی‌دارد. هر بازیکن یک نشان‌گر امتیاز و چند مهره‌ی کوچک (مثل استوانه‌های چوبی) به‌عنوان منابع و کارگران خودش می‌گیرد. تعداد دقیق مهره‌ها بستگی به تعداد بازیکنان دارد؛ مثلاً در بازی دو نفره هر کس ۵ کارگر و ۱۰ واحد از هر منبع (نیلوفر، پاپیروس، سنگ) می‌گیرد. سپس کارت‌های اقدام را بر اساس نوع‌شان جدا کرده و در دسترس همه قرار می‌دهید. هر بازیکن یک دست کارت اولیه (معمولاً ۵ کارت) دریافت می‌کند که شامل کارت‌های ساده‌ای مثل «حفر کانال» و «ساخت جاده» است.

2. نوبت بازی — انتخاب کارت: در هر نوبت، بازیکن فعال باید یک کارت از دست خود انتخاب کند و آن را رو به بالا روی میز جلوی خودش بگذارد. این کارت نشان‌دهنده‌ی اقدامی است که می‌خواهد انجام دهد. دقت کنید که کارت‌ها را نمی‌توانید مخفی نگه دارید؛ همه‌ی بازیکنان می‌توانند کارت‌های انتخابی شما را ببینند. مثلاً اگر کارت «ساخت بنا» را انتخاب کنید، همه می‌فهمند که قصد دارید یک بنا بسازید.

3. انجام اقدام: بعد از انتخاب کارت، باید هزینه‌ی آن را پرداخت کنید. هزینه‌ها روی کارت نوشته شده است؛ مثلاً کارت «جاده» ممکن است ۲ سنگ و ۱ نیلوفر نیاز داشته باشد. اگر منابع کافی نداشته باشید، نمی‌توانید آن کارت را بازی کنید و باید کارت دیگری انتخاب کنید. سپس اثر کارت اعمال می‌شود: مثلاً اگر کارت «جاده» است، می‌توانید یک جاده روی تخته بکشید که دو مکان مشخص را به هم وصل می‌کند. این جاده‌ها برای حرکت و حمل منابع حیاتی هستند.

4. بازگشت کارت‌ها — سیستم چرخه‌ای: یکی از مهم‌ترین قوانین فیوم این است که بعد از انجام اقدام، کارت بازی‌شده را دور نمی‌اندازید، بلکه آن را به دست خودتان برمی‌گردانید، اما به‌صورت رو به پایین (یعنی در دست شما قرار می‌گیرد و می‌توانید دوباره از آن استفاده کنید). با این حال، برای استفاده‌ی دوباره از یک کارت، باید هزینه‌ی بیشتری بپردازید: هزینه‌ی پایه‌ی کارت به‌علاوه‌ی یک سکه برای هر بار استفاده‌ی قبلی. مثلاً اگر کارت «جاده» را برای سومین بار بازی کنید، باید ۲ سنگ + ۱ نیلوفر + ۲ سکه بدهید (چون دو بار قبلی استفاده شده). این سیستم باعث می‌شود که نتوانید بی‌نهایت از یک کارت استفاده کنید و باید بین کارت‌های مختلف تنوع ایجاد کنید.

5. خرید کارت‌های جدید: در طول بازی، می‌توانید کارت‌های جدیدی از بازار (که معمولاً تعدادی کارت رو به بالا در کنار تخته قرار دارند) بخرید. برای خرید، باید سکه بپردازید (قیمت روی کارت نوشته شده) و کارت را به دست خود اضافه کنید. کارت‌های جدید اغلب اقدامات قوی‌تری دارند، مثل «ساخت هرم» یا «صادرات کالا». این کارت‌ها به شما کمک می‌کنند امتیاز بیشتری کسب کنید.

6. حرکت و حمل منابع: برای انجام برخی اقدامات، باید مهره‌های خود را روی تخته جابه‌جا کنید. مثلاً برای ساخت یک بنا در یک مکان خاص، باید یک کارگر را به آن مکان بفرستید. حرکت در امتداد جاده‌ها انجام می‌شود و هر کارگر می‌تواند از یک مکان به مکان مجاور (که با جاده وصل است) حرکت کند. منابع (نیلوفر، پاپیروس، سنگ) را می‌توانید در انبارهای خود ذخیره کنید و در مواقع نیاز به مکان‌های دیگر منتقل کنید. مثلاً اگر در یک مکان معدن سنگ دارید، می‌توانید سنگ استخراج کنید و آن را به کارگاه خود ببرید تا به کالای باارزش‌تری تبدیل کنید.

7. ساخت بناها: بناها (مثل معبد، هرم، یا خانه‌ی کشاورز) روی تخته ساخته می‌شوند و امتیاز و مزایای مختلفی دارند. برای ساخت، باید کارت مربوطه را بازی کنید و هزینه‌ی آن (معمولاً منابع و سکه) را بپردازید. سپس یک مهره‌ی بنا را روی یک مکان خالی که شرایطش را دارد (مثلاً نزدیک به جاده یا رودخانه) قرار دهید. بناها ممکن است در پایان بازی امتیاز بیاورند، یا در طول بازی منابع تولید کنند، یا به شما اجازه‌ی اقدامات ویژه بدهند. مثلاً یک معبد ممکن است هر بار که یک کارت می‌خرید، یک سکه به شما بدهد.

8. پایان دور و نوبت‌دهی: بازی در چند دور انجام می‌شود (معمولاً سه دور). در پایان هر دور، بازیکنان کارت‌هایی که در دست دارند را می‌شمارند و ممکن است جریمه یا پاداشی دریافت کنند. سپس همه‌ی کارت‌های بازی‌شده دوباره به دست بازیکنان برمی‌گردد (اما هزینه‌ی استفاده‌ی مجدد همچنان حفظ می‌شود) و دور بعدی شروع می‌شود. تعداد دورها و نحوه‌ی پایان بازی مشخص است؛ معمولاً بازی بعد از سه دور یا وقتی که کارت‌های بازار تمام می‌شود به پایان می‌رسد.

9. بازی دو نفره: در بازی دو نفره، قوانین کمی تغییر می‌کند: هر بازیکن دو نوبت پشت سر هم دارد (یعنی در هر دور، دو بار کارت انتخاب و اجرا می‌کند). همچنین ممکن است برخی کارت‌ها از بازی حذف شوند تا تعادل حفظ شود. این تغییرات در راهنمای بازی توضیح داده شده است.

قوانین مرجع: هر بازیکن در نوبت خود یک کارت از دست انتخاب می‌کند و هزینه‌ی آن را می‌پردازد. هزینه‌ی بازیکردن یک کارت به‌صورت هزینه‌ی پایه + (تعداد دفعات استفاده‌ی قبلی × ۱ سکه) است. کارت‌های بازی‌شده به دست بازیکن برمی‌گردند. کارت‌ها را نمی‌توان در همان نوبت دوباره بازی کرد. در پایان هر دور، بازیکنان به‌ازای هر کارت در دست خود (که بازی نکرده‌اند) جریمه‌ای معادل ۱ سکه می‌پردازند. بناها فقط در مکان‌های مشخصی ساخته می‌شوند که شرایط لازم را داشته باشند (مثلاً برخی بناها فقط کنار رودخانه). حرکت کارگران فقط در امتداد جاده‌ها انجام می‌شود و هر کارگر حداکثر یک بار در هر نوبت می‌تواند حرکت کند. منابع را می‌توان در انبار ذخیره کرد و در هر زمان استفاده کرد. برخی کارت‌ها اثرات ویژه‌ای دارند که در متن کارت توضیح داده شده است. در پایان بازی، امتیازها بر اساس بناهای ساخته‌شده، کارت‌های باقی‌مانده و امتیازهای ویژه‌ی کارت‌ها محاسبه می‌شود.