آموزش بازی اولوشن

تخته‌های گونه (Species Boards) به تعداد بازیکنان، کارت‌های ویژگی (Trait Cards) با انواع مختلف (حدود ۱۲۹ کارت در نسخه‌ی اصلی)، توکن‌های جمعیت (Population) و اندازه (Body Size)، توکن‌های غذا (Food Tokens)، کارت‌های آب و هوا (Weather Cards) و دفترچه‌ی راهنما.

هر بازیکن یک تخته‌ی گونه می‌گیرد و ۳ کارت از دسته می‌کشد. کارت‌های باقی‌مانده به‌عنوان دسته‌ی کشیدن وسط می‌مانند. مخزن غذا (تعدادی توکن غذا) کنار می‌گذاریم. بازیکن شروع‌کننده به‌طور تصادفی انتخاب می‌شود. هر بازیکن یک گونه‌ی اولیه با جمعیت ۱ و اندازه ۱ می‌سازد.

1. آماده‌سازی اولیه: هر بازیکن یک تخته‌ی گونه (Species Board) برمی‌دارد و ۳ کارت از دستش می‌گیرد. بقیه‌ی کارت‌ها را به‌عنوان دسته‌ی کشیدن (Draw Pile) وسط می‌گذاریم. یک نشانگر غذای مرکزی (Food Pool) هم کنار می‌گذاریم. حالا هر بازیکن باید اولین گونه‌ی خود را معرفی کند: یک کارت از دستش را رو‌به‌رو روی تخته‌ی گونه‌اش می‌گذارد و یک توکن جمعیت (Population) و یک توکن اندازه (Body Size) روی آن قرار می‌دهد. مثلاً اگر کارت «خرگوش» را گذاشتید، جمعیت و اندازه‌اش ۱ می‌شود.

2. شروع دور: در ابتدای هر دور، به تعداد بازیکنان، کارت از دسته‌ی کشیدن برمی‌داریم و به‌صورت رو‌به‌رو روی میز می‌چینیم. این کارت‌ها «کارت‌های آب و هوا» (Weather Cards) هستند و در مرحله‌ی بعد به‌ترتیب انتخاب می‌شوند. سپس هر بازیکن به‌ترتیب نوبت (که در دور اول با قرعه مشخص می‌شود و در دورهای بعد برنده‌ی دور قبل شروع می‌کند) یک کارت از دسته‌ی کشیدن می‌کشد. حالا دست هر بازیکن باید ۳ کارت باشد (مگر اینکه کارت‌های آب و هوا را هم شمرده باشید).

3. مرحله‌ی انتخاب کارت‌های آب و هوا: از بین کارت‌های رو‌به‌روی روی میز، بازیکن شروع‌کننده یک کارت انتخاب می‌کند و جلوی خودش می‌گذارد (این کارت به‌عنوان «کارت آب و هوای» او عمل می‌کند و جلوی تخته‌ی گونه‌اش قرار می‌گیرد). سپس به‌ترتیب نوبت، بازیکن بعدی انتخاب می‌کند و همین‌طور تا آخر. کارت‌های باقی‌مانده به‌صورت رو‌به‌رو در دسترس همه می‌مانند و هر بازیکن می‌تواند در مرحله‌ی بعد یکی از آنها را هم بردارد.

4. مرحله‌ی توسعه (Development Phase): حالا بازیکنان به‌ترتیب نوبت می‌توانند هر تعداد کارت از دستشان را به‌عنوان ویژگی (Trait) به گونه‌هایشان اضافه کنند، یا گونه‌ی جدیدی بسازند، یا جمعیت/اندازه‌ی یک گونه را افزایش دهند. برای اضافه کردن ویژگی، کارت را رو‌به‌رو زیر گونه‌ی موردنظر قرار می‌دهید. برای گونه‌ی جدید، یک کارت را رو‌به‌رو روی تخته می‌گذارید و یک جمعیت و یک اندازه به آن می‌دهید. برای افزایش جمعیت، یک توکن جمعیت اضافه می‌کنید (هزینه: یک کارت از دست به‌عنوان دور ریختن) و برای افزایش اندازه هم یک توکن اندازه (هزینه: یک کارت دور ریختنی). توجه: در این مرحله نمی‌توانید کارت‌هایی که به‌عنوان آب و هوا انتخاب کرده‌اید را خرج کنید.

5. مرحله‌ی تغذیه (Feeding Phase): به‌ترتیب نوبت، هر بازیکن یک بار می‌تواند یک عمل تغذیه انجام دهد. این کار معمولاً به این صورت است که یکی از گونه‌هایش را انتخاب می‌کند و یک توکن غذا از مخزن مرکزی برمی‌دارد و روی کارت گونه‌اش می‌گذارد. هر گونه برای هر واحد جمعیتش باید یک غذا بخورد (یعنی اگر جمعیت ۳ دارد، به ۳ غذا نیاز دارد). اگر گونه‌ای ویژگی «گوشتخوار» (Carnivore) داشته باشد، می‌تواند به‌جای خوردن از مخزن، به یک گونه‌ی دیگر حمله کند (بعداً توضیح می‌دهیم). این مرحله ادامه می‌یابد تا وقتی که همه‌ی بازیکنان پاس کنند یا غذای مخزن تمام شود. اگر بازیکنی پاس کند، دیگر در این دور نمی‌تواند تغذیه کند.

6. حمله‌ی گوشتخوار: اگر گونه‌ای ویژگی گوشتخوار داشته باشد، در نوبت تغذیه‌اش می‌تواند به یک گونه‌ی دیگر (به‌جز گونه‌های با ویژگی «سمی» (Poisonous) یا «کاراپاس» (Hard Shell) که حمله‌پذیر نیستند) حمله کند. برای حمله، اندازه‌ی شکارچی باید بزرگ‌تر از اندازه‌ی طعمه باشد. اگر حمله موفق باشد، طعمه یک واحد جمعیت از دست می‌دهد (توکن جمعیت را برمی‌دارید) و شکارچی یک غذا می‌خورد (توکن غذا از مخزن می‌گیرد). اگر طعمه به صفر برسد، آن گونه منقرض می‌شود و همه‌ی کارت‌های ویژگی‌اش به دسته‌ی دور ریخته می‌روند.

7. پایان دور: وقتی همه پاس کردند یا غذای مخزن تمام شد، دور به پایان می‌رسد. حالا هر گونه‌ای که به اندازه‌ی جمعیتش غذا خورده باشد، زنده می‌ماند و یک فرزند تولید می‌کند (یعنی یک توکن جمعیت اضافه می‌کند). گونه‌هایی که غذای کافی نخورده‌اند، به‌اندازه‌ی کمبود، جمعیت از دست می‌دهند (اگر به صفر برسند منقرض می‌شوند). سپس همه‌ی توکن‌های غذا از روی گونه‌ها برداشته می‌شوند و به مخزن برمی‌گردند. کارت‌های آب و هوای استفاده‌شده هم دور ریخته می‌شوند. حالا نوبت به دور بعدی می‌رسد.

8. پایان بازی: بازی بعد از تعداد مشخصی دور (معمولاً ۴ دور در بازی استاندارد) به پایان می‌رسد. سپس امتیازها محاسبه می‌شود (به بخش امتیازدهی مراجعه کنید).

قوانین دقیق: هر بازیکن در مرحله‌ی توسعه می‌تواند هر تعداد عمل انجام دهد، اما هر عمل نیاز به دور ریختن یک کارت دارد (به‌جز اضافه کردن ویژگی که خود کارت مصرف می‌شود). ویژگی‌های خاص مثل «همزیستی» (Symbiosis) نیاز به یک شریک دارند و اگر شریک بمیرد، این ویژگی هم از بین می‌رود. «استتار» (Camouflage) باعث می‌شود گوشتخوار نتواند به آن حمله کند مگر اینکه «بینایی تیز» (Sharp Vision) داشته باشد. «دُم شلاقی» (Tail Loss) اجازه می‌دهد یک بار در دور از حمله فرار کند. «چربی ذخیره» (Fat Tissue) اجازه می‌دهد غذاهای اضافی را ذخیره کند. «لاشه‌خواری» (Scavenger) وقتی گوشتخوار دیگری طعمه‌ای را می‌کشد، یک غذا از مخزن می‌گیرد. «همکاری» (Cooperation) وقتی گونه‌ای غذا می‌خورد، یک غذا به گونه‌ی دیگر می‌دهد. «فرار» (Burrowing) اگر جمعیتش بیش از اندازه باشد، از حمله در امان است. «آبزی» (Aquatic) نیاز به غذای کمتری دارد (فقط نصف جمعیت). «گرم‌خون» (Warm-blooded) اجازه می‌دهد در مرحله‌ی تغذیه دو بار غذا بخورد. «مهاجرت» (Migration) در شروع تغذیه می‌تواند یک غذا از مخزن بردارد. «شاخ‌ها» (Horns) اگر گوشتخواری حمله کند، شکارچی یک جمعیت از دست می‌دهد. «زهر» (Poisonous) گوشتخوار پس از حمله می‌میرد. «کاراپاس» (Hard Shell) گوشتخوار باید اندازه‌اش حداقل ۲ بیشتر از طعمه باشد. «بلندی» (High Body Potential) اجازه می‌دهد اندازه‌ی بدن تا ۶ برود. «طول عمر» (Long Neck) در شروع تغذیه یک غذا از مخزن می‌گیرد. «ریشه‌خوار» (Foraging) در هر نوبت تغذیه دو غذا از مخزن می‌گیرد.