آموزش بازی کوبا
کوبا یک بازی استراتژیک و مدیریتی است که شما را به دل جزیرهی کوبا در قرن نوزدهم میبرد. بازیکنها نقش سیاستمداران و تاجران ثروتمندی را دارند که میخواهند با مدیریت مزارع، کارخانهها و روابط سیاسی، بیشترین تأثیر را بر سرنوشت جزیره بگذارند. هر بازیکن یک شهروند برجسته است که با استفاده از کارتهای نقش، مهرههای کارگر و منابع، ثروت و نفوذ خود را افزایش میدهد. این بازی به خاطر مکانیزم انتخاب کارت نقش و مدیریت کارگران، هر دور تصمیمهای جذابی پیش روی شما میگذارد و تعادل بین منافع شخصی و منافع عمومی (از طریق مجلس) چالش اصلی بازی است.
راهاندازی بازی کوبا
محتویات و قطعات بازی
تختهی اصلی، ۵ تختهی شخصی (یکی برای هر بازیکن)، ۶۰ کارت نقش (۱۰ از هر نوع)، ۳۰ کارت ساختمان، ۲۰ کارت قانون، ۳۶ کارت کالا (۶ نوع)، ۵۰ سکه، ۲۵ مهرهی کارگر (۵ برای هر بازیکن)، ۱ نشان شروعکننده، و دفترچهی راهنما.
چینش
تختهی اصلی را وسط میز قرار دهید. هر بازیکن یک تختهی شخصی، ۵ کارگر، ۵ سکه، و ۳ کارت نقش (از انواع مختلف) دریافت میکند. ۶ کارت کالا را بهصورت رو به بالا در جایگاه بازار بچینید. کارتهای قانون را بهصورت رو به پایین در محل مجلس قرار دهید. کارتهای ساختمان را بهصورت رو به بالا در کنار تخته بچینید. بازیکن شروعکننده را تعیین کنید و نشان را به او بدهید.
روند بازی کوبا
چطور بازی کنیم
1. آمادهسازی اولیه: تختهی بازی را وسط میز قرار دهید. هر بازیکن یک تختهی شخصی، ۵ مهرهی کارگر (در رنگ خود)، ۵ سکه، و ۳ کارت نقش اولیه دریافت میکند. کارتهای نقش را بهطور مساوی بین بازیکنان تقسیم کنید (در بازی ۲ تا ۵ نفره، هر بازیکن ۳ کارت میگیرد). کارتهای بازار را جدا کنید و ۶ کارت اول را رو به بالا در کنار تخته قرار دهید. سپس کارتهای مجلس را بهصورت رو به پایین در جای مخصوص خود بچینید. کسی که آخرین بار به کوبا سفر کرده یا مسنترین بازیکن، شروعکننده میشود و نشان شروع را میگیرد.
2. درک کارتهای نقش: هر کارت نقش یک عمل خاص را نشان میدهد (مثل کشاورز، صنعتگر، سیاستمدار، و غیره). در هر دور، بازیکنان به نوبت یکی از کارتهای نقش خود را رو میکنند و جلوی تختهی خود میگذارند. این کارت تعیین میکند که این بازیکن در آن دور چه اقداماتی میتواند انجام دهد. کارتهای نقش معمولاً دو بخش دارند: یک اقدام اصلی (که با فعالسازی انجام میشود) و یک اقدام فرعی (که همیشه فعال است). مثلاً کارت «کشاورز» به شما اجازه میدهد از مزرعهی خود محصول برداشت کنید و کارت «صنعتگر» اجازهی تولید کالا در کارخانه را میدهد.
3. نوبتگیری و انتخاب کارت: بازی در چند دور انجام میشود (معمولاً ۶ دور). در شروع هر دور، به ترتیب نوبت، هر بازیکن یکی از کارتهای نقش خود را انتخاب میکند و رو میکند. این انتخاب مخفیانه نیست، اما ترتیب نوبت مهم است؛ بازیکن شروعکننده اول انتخاب میکند، سپس نفر بعدی و الی آخر. بعد از اینکه همه انتخاب کردند، نوبت به اقدامات میرسد. ترتیب انجام اقدامات بر اساس شمارهی درجشده روی کارتهاست (از ۱ تا ۶). هر بازیکن در نوبت خود، اگر کارت نقشی با آن شماره دارد، میتواند عمل اصلی کارت را انجام دهد. مثلاً فرض کن کارت «سیاستمدار» شماره ۳ دارد؛ وقتی نوبت به ۳ رسید، همهی بازیکنانی که این کارت را دارند (حداکثر یک نفر) عمل آن را انجام میدهند.
4. انجام اقدامات کارت نقش: هر کارت نقش یک اقدام اصلی دارد که با پرداخت هزینه یا بدون هزینه انجام میشود. مثلاً کارت «کشاورز» به شما اجازه میدهد یک محصول از مزرعهی خود برداشت کنید (اگر مزرعه فعال دارید). کارت «صنعتگر» اجازه میدهد یک کالای تولیدی از کارخانهی خود بفروشید یا تولید کنید. کارت «سیاستمدار» به شما اجازه میدهد در مجلس رأی بدهید یا یک قانون جدید پیشنهاد دهید. هر اقدام معمولاً یک بار در دور انجام میشود و بعد از انجام، کارت را به حالت استفادهشده برمیگردانید. توجه کنید که برخی کارتها نیاز به پرداخت سکه یا استفاده از کارگر دارند.
5. استفاده از کارگران: کارگران مهرههای اصلی شما برای فعالسازی ساختمانها و مزارع هستند. در هر دور، میتوانید کارگران خود را روی ساختمانهای مختلف تختهی شخصی یا تختهی اصلی بگذارید تا اثر آنها را فعال کنید. مثلاً برای برداشت محصول از مزرعه، باید یک کارگر روی آن بگذارید. برای تولید کالا در کارخانه، باید دو کارگر بگذارید. کارگران محدود هستند (۵ عدد)، پس باید هوشمندانه انتخاب کنید کدام ساختمانها را فعال کنید. بعد از پایان دور، همهی کارگران به خانهی خود برمیگردند و برای دور بعد آماده میشوند. مثال: فرض کن یک مزرعهی ذرت دارید و یک کارگر روی آن میگذارید؛ در پایان دور، یک ذرت دریافت میکنید.
6. بازار و تجارت: در مرکز تخته، بازار وجود دارد که ۶ کارت کالا بهصورت رو به بالا چیده شدهاند. بازیکنان میتوانند در نوبت خود (با استفاده از کارت نقش «بازرگان» یا بهعنوان اقدام فرعی برخی کارتها) کالاهای خود را بفروشند یا بخرند. هر کالا قیمت مشخصی دارد که با سکه پرداخت میشود. فروش کالا به شما سکه میدهد و خرید کالا به شما امکان میدهد آن را در انبار ذخیره کنید. قیمتها در طول بازی تغییر میکنند؛ وقتی کالایی خریداری میشود، قیمت آن افزایش مییابد و وقتی فروخته میشود، کاهش مییابد. این مکانیزم عرضه و تقاضا را شبیهسازی میکند. مثال: اگر یک تنباکو بفروشید، ۳ سکه میگیرید و قیمت تنباکو برای بعدی ۲ سکه میشود.
7. مجلس و قوانین: در هر دور، یک کارت قانون از روی عرشهی مجلس رو میشود. این کارت یک قانون جدید را نشان میدهد که ممکن است به نفع همه یا به ضرر برخی باشد. بازیکنانی که کارت «سیاستمدار» دارند میتوانند در رأیگیری شرکت کنند. رأیگیری با سکه انجام میشود: هر بازیکن میتواند هر تعداد سکه که میخواهد به صندوق بیندازد (مخفیانه). کسی که بیشترین سکه را بدهد، نتیجه را تعیین میکند: یا قانون تصویب میشود یا وتو میشود. قانون تصویبشده تا پایان بازی فعال میماند و اثر آن را همهی بازیکنان اعمال میکنند. مثال: قانونی که «مالیات بر ثروت» است، هر بازیکن باید در پایان دور ۱ سکه به بانک بپردازد.
8. ساختمانها و پیشرفت: در طول بازی، بازیکنان میتوانند ساختمانهای جدید بخرند و به تختهی شخصی خود اضافه کنند. هر ساختمان هزینهای دارد (مثلاً ۵ سکه) و ممکن است نیاز به پیشنیاز داشته باشد. ساختمانها به شما امکان میدهند کالاهای بیشتری تولید کنید، سکه بگیرید، یا امتیاز پایان بازی کسب کنید. برای خرید ساختمان، باید در نوبت خود از کارت نقش «سازنده» استفاده کنید. ساختمانهای جدید را روی تختهی شخصی خود قرار دهید؛ ظرفیت کارگران شما محدود است، پس باید تعداد ساختمانها را با تعداد کارگران هماهنگ کنید. مثال: یک «کارخانهی سیگار» بخرید که به شما اجازه میدهد تنباکو را به سیگار تبدیل کنید و با سود بیشتری بفروشید.
9. پایان دور: بعد از اینکه همهی اقدامات انجام شد و همهی بازیکنان نوبتهای خود را کامل کردند، دور به پایان میرسد. در پایان دور، کارگران را از روی ساختمانها بردارید، کارتهای نقش استفادهشده را دوباره به دست بگیرید (اگر قوانین اجازه میدهد)، و کارتهای بازار را اگر خالی شدند دوباره پر کنید. سپس نشان شروعکننده به نفر بعدی (در جهت عقربههای ساعت) منتقل میشود. اگر دور آخر بود، بازی تمام میشود و امتیازها شمرده میشود. معمولاً بازی ۶ دور طول میکشد، اما برخی قوانین ممکن است تعداد دورها را تغییر دهند.
10. شرایط پایان بازی: بازی بعد از ۶ دور به پایان میرسد. در پایان، بازیکنان امتیازهای خود را از منابع زیر جمع میزنند: سکههای باقیمانده (هر سکه ۱ امتیاز)، کالاهای باقیمانده (هر کالا ۱ امتیاز)، امتیازهای ساختمانها (مقدار درجشده روی هر ساختمان)، و امتیازهای کارتهای قانون که به شما تعلق میگیرد. کسی که بیشترین امتیاز را داشته باشد برنده است. در صورت تساوی، بازیکنی که سکهی بیشتری دارد برنده است.
قوانین — مرجع سریع
قوانین مرجع: هر بازیکن در شروع بازی ۵ سکه، ۵ کارگر، و ۳ کارت نقش دارد. کارتهای نقش شامل ۶ نوع است: کشاورز (۱)، صنعتگر (۲)، سیاستمدار (۳)، بازرگان (۴)، سازنده (۵)، و ملوان (۶). هر کارت نقش یک اقدام اصلی دارد که فقط یک بار در دور قابل انجام است و یک اقدام فرعی که همیشه فعال است. اقدام اصلی معمولاً نیاز به پرداخت سکه یا استفاده از کارگر دارد. کارگران را میتوان روی ساختمانهای شخصی یا ساختمانهای مشترک (مثل بازار) گذاشت. هر ساختمان تعداد کارگر مشخصی میطلبد و در پایان دور، کارگران برمیگردند. بازار شامل ۶ کارت کالا است: ذرت، تنباکو، قهوه، نیشکر، و دو نوع کالای تولیدی (رام و سیگار). قیمت اولیهی هر کالا روی کارت درج شده و با خرید/فروش تغییر میکند. مجلس: در هر دور یک کارت قانون از عرشه رو میشود. رأیگیری با سکه بهصورت مخفیانه انجام میشود؛ هر بازیکن میتواند ۰ تا ۳ سکه بدهد (در برخی نسخهها محدودیت دارد). بیشترین سکه تعیین میکند که قانون تصویب شود یا نه. در صورت تساوی، قانون وتو میشود. ساختمانها: هزینهی خرید و امتیاز پایان بازی روی هر کارت درج شده است. بازیکن میتواند حداکثر ۵ ساختمان داشته باشد. قوانین خاص: برخی کارتهای قانون اثر دائمی دارند و برخی فقط برای همان دور. اگر بازیکنی نتواند هزینهای را بپردازد، باید کالا بفروشد یا از بانک وام بگیرد (در برخی نسخهها وام با بهره). در پایان بازی، امتیاز منفی برای هر قانون تصویبشدهای که به ضرر شماست اعمال میشود. برای جزئیات دقیق، به رولبوک رسمی مراجعه کنید.
امتیازشماری و روشهای برد
در پایان بازی، امتیازها جمع میشوند: هر سکه ۱ امتیاز، هر کالا ۱ امتیاز، امتیاز هر ساختمان (عدد روی کارت)، امتیاز قوانین (مثلاً قانونی که به شما امتیاز میدهد)، و منفی برای قوانینی که جریمه دارند. مثال: اگر ۳ سکه، ۲ تنباکو، یک ساختمان با ۴ امتیاز، و یک قانون با ۲ امتیاز داشته باشید، مجموع ۳+۲+۴+۲=۱۱ امتیاز میشود.
روشهای برد
بازیکنی که بیشترین امتیاز را در پایان ۶ دور داشته باشد برنده است. در صورت تساوی، بازیکنی که سکهی بیشتری دارد برنده میشود. اگر باز هم مساوی بود، پیروزی مشترک اعلام میشود.
نکات برد کوبا
-
در ابتدای بازی، روی تولید کالاهای با ارزش (مثل تنباکو) تمرکز کنید و سپس با ساختمانها ارزش آن را افزایش دهید.
-
مراقب قوانین مجلس باشید؛ گاهی بهتر است سکههای خود را صرف رأیگیری کنید تا قانونی که به ضررتان است تصویب نشود.
سوالات متداول دربارهی بازی کوبا
آیا میتوانم در یک دور از یک کارت نقش بیش از یک بار استفاده کنم؟
خیر، هر کارت نقش فقط یک بار در هر دور میتواند اقدام اصلی خود را انجام دهد. اقدام فرعی ممکن است همیشه فعال باشد، اما اقدام اصلی فقط یک بار.
اگر در رأیگیری مجلس تساوی شود چه اتفاقی میافتد؟
در صورت تساوی برای بیشترین سکه، قانون وتو میشود و اعمال نمیشود.
آیا میتوانم بدون کارگر از ساختمان استفاده کنم؟
خیر، برای فعالسازی هر ساختمان باید تعداد کارگر مورد نیاز را روی آن بگذارید. بدون کارگر، ساختمان هیچ اثری ندارد.
اگر سکههایم تمام شود چه کار کنم؟
میتوانید کالاهای خود را در بازار بفروشید تا سکه بگیرید. اگر کالایی ندارید، ممکن است مجبور شوید از بانک وام بگیرید (طبق قوانین بازی) که در پایان باید با بهره بازپرداخت کنید.