آموزش بازی کارنگی
کارنگی یک بازی استراتژیک اقتصادی-صنعتی است که در آن بازیکنان نقش کارآفرینان قرن نوزدهم آمریکا را ایفا میکنند. هدف اصلی، توسعهی شرکت خود، استخدام نیروی کار، تولید کالا و گسترش شبکهی حملونقل است تا در نهایت بیشترین امتیاز را کسب کنید. جذابیت بازی در تعادل میان برنامهریزی دقیق و واکنش به اقدامات رقباست؛ هر انتخاب شما میتواند مسیر بازی را دگرگون کند. مکانیزم اصلی بازی «انتخاب همزمان اکشن» و «مدیریت کارتها» است که هر نوبت شما را با تصمیمهای دشوار روبهرو میکند.
راهاندازی بازی کارنگی
محتویات و قطعات بازی
تختهی اصلی، ۴ صفحهی بازیکن، کارتهای اکشن (حدود ۶۰ عدد)، کارتهای کارآفرین (حدود ۲۰ عدد)، کارتهای مسیر (حدود ۳۰ عدد)، مهرههای کارمند (به تعداد مشخص)، توکنهای کالا (چوب، سنگ، مبلمان، ابزار و...)، پول و نشانهای امتیاز، و دفترچهی راهنما.
چینش
تختهی اصلی را وسط میز قرار دهید. هر بازیکن یک صفحهی شخصی، ۴ کارمند در بخش استخدام، ۴ کارمند در بخش تولید و ۱ کارمند در بخش حملونقل میگیرد. کارتهای اکشن را بهصورت مساوی بین بازیکنان تقسیم کنید (هر بازیکن ۲ کارت میگیرد). کارتهای کارآفرین را بر اساس تعداد بازیکنان کنار بگذارید (مثلاً در بازی ۴ نفره، ۴ کارت اول). منابع اولیه (پول، کالا) را طبق راهنما به هر بازیکن بدهید.
روند بازی کارنگی
چطور بازی کنیم
1. آمادهسازی اولیه: هر بازیکن یک صفحهی شخصی، ۴ کارمند در بخش استخدام، ۴ کارمند در بخش تولید و ۱ کارمند در بخش حملونقل قرار میدهد. کارتهای کارآفرین را بر اساس تعداد بازیکنان تنظیم کنید؛ مثلاً در بازی ۴ نفره، ۴ کارت کارآفرین به ترتیب مشخص روی میز چیده میشود. هر بازیکن ۲ کارت اکشن از دست خود میگیرد و بقیهی کارتها را بهعنوان موجودی کنار میگذارد. نشانهای امتیاز، پول و منابع را در دسترس قرار دهید.
2. انتخاب همزمان اکشن: در هر دور، هر بازیکن بهطور مخفیانه یکی از سه اکشن اصلی (استخدام، تولید، یا حملونقل) را انتخاب میکند و کارت اکشن مربوطه را رو به پایین روی میز میگذارد. سپس همه همزمان کارتها را آشکار میکنند. ترتیب انجام اکشنها بر اساس عدد روی کارت اکشن (از کوچک به بزرگ) تعیین میشود؛ بازیکنی که عدد کمتری دارد زودتر اکشن خود را اجرا میکند. مثلاً اگر شما کارت «استخدام» با عدد ۲ و رقیب شما کارت «تولید» با عدد ۵ داشته باشد، شما اول استخدام میکنید.
3. اجرای اکشن استخدام: وقتی نوبت شماست، میتوانید از بخش استخدام صفحهی خود، یک یا چند کارمند را بردارید و به بخشهای دیگر (تولید، حملونقل، یا بخشهای پیشرفته) منتقل کنید. برای هر کارمند، باید هزینهی استخدام بپردازید (معمولاً ۲ دلار). مثلاً اگر ۲ کارمند در بخش استخدام دارید، میتوانید هر دو را به بخش تولید منتقل کنید و ۴ دلار بپردازید. با این کار، ظرفیت تولید شما افزایش مییابد.
4. اجرای اکشن تولید: در این اکشن، از کارمندانی که در بخش تولید دارید برای تولید کالا استفاده میکنید. هر کارمند میتواند یک واحد از منبع موجود در بخش تولید را به کالای نهایی تبدیل کند. برای تولید، باید مواد اولیه (مثل چوب یا سنگ) در انبار داشته باشید. مثلاً اگر ۳ کارمند تولید و ۲ چوب و ۱ سنگ دارید، میتوانید ۲ چوب را به ۲ واحد مبلمان و ۱ سنگ را به ۱ واحد ابزار تبدیل کنید. کالاهای تولیدشده را به انبار اضافه میکنید.
5. اجرای اکشن حملونقل: با این اکشن، میتوانید کالاهای تولیدشده را از طریق شبکهی راهآهن به شهرهای مختلف بفرستید. هر کارمند در بخش حملونقل به شما اجازه میدهد یک مسیر حرکت را فعال کنید. شما باید کارتهای مسیر را از دست خود بازی کنید و هزینهی حمل را بپردازید. مثلاً اگر کارت مسیر «نیویورک» را بازی کنید و ۲ دلار بپردازید، میتوانید یک کالا را به آن شهر بفرستید. با رسیدن کالا به مقصد، امتیاز و پول دریافت میکنید.
6. اکشنهای ویژه کارآفرین: علاوه بر اکشنهای اصلی، هر بازیکن یک کارت کارآفرین منحصربهفرد دارد که در طول بازی یکبار قابل استفاده است. این کارتها تواناییهای خاصی دارند؛ مثلاً یک کارت ممکن است به شما اجازه دهد یک کارمند رایگان استخدام کنید یا یک مسیر را بدون پرداخت هزینه طی کنید. برای استفاده، کارت را رو کنید و اثر آن را اعمال کنید. این کارتها میتوانند تعادل بازی را به نفع شما تغییر دهند.
7. پایان دور و برداشت کارت: پس از اینکه همهی بازیکنان اکشن خود را اجرا کردند، دور به پایان میرسد. هر بازیکن کارت اکشنی که استفاده کرده را به دست خود بازمیگرداند و یک کارت جدید از دست خود برمیدارد تا همیشه ۲ کارت اکشن داشته باشد. سپس کارتهای کارآفرین جدیدی روی میز قرار میگیرند (طبق قوانین). بازی برای تعداد دور مشخصی (مثلاً ۴ دور در بازی ۴ نفره) ادامه مییابد.
8. شرایط خاص: اگر در طول بازی، بازیکنی نتواند هزینهی استخدام یا حمل را بپردازد، باید از منابع خود بفروشد یا از انجام آن اکشن صرفنظر کند. همچنین، اگر انبار شما پر باشد، نمیتوانید کالای بیشتری تولید کنید. در این حالت، باید کالاهای موجود را بفروشید یا به شهر بفرستید تا جا باز کنید.
قوانین — مرجع سریع
قوانین مرجع:
- هر بازیکن در شروع بازی ۱۰ دلار پول دارد.
- هزینهی استخدام هر کارمند ۲ دلار است.
- هزینهی حمل هر کالا به شهر، طبق کارت مسیر مشخص میشود (معمولاً ۱ تا ۳ دلار).
- حداکثر ظرفیت انبار ۸ واحد است.
- کارتهای کارآفرین فقط یکبار در کل بازی قابل استفادهاند.
- ترتیب اجرای اکشنها بر اساس عدد کارت اکشن است؛ در صورت تساوی، بازیکن با اولویت نوبت (نشستهی چپ) زودتر اجرا میکند.
- اگر بازیکنی در پایان دور هیچ کارت اکشنی نداشته باشد، باید یک کارت از دست خود بردارد.
- امتیاز نهایی از مجموع امتیازهای کالاهای تحویلشده، پیشرفت در جدول امتیاز و کارتهای جایزه محاسبه میشود.
امتیازشماری و روشهای برد
در پایان بازی، امتیازها از سه منبع جمع میشوند: ۱) امتیاز کالاهای تحویلشده به شهرها (هر کالا ارزش مشخصی دارد، مثلاً مبلمان ۳ امتیاز، ابزار ۲ امتیاز). ۲) امتیاز پیشرفت در جدول امتیاز که با توسعهی شرکت (افزایش کارمندان، ساخت مسیر) بهدست میآید. ۳) کارتهای جایزه که در طول بازی جمع میکنید. مثلاً اگر ۳ مبلمان تحویل دهید (۹ امتیاز)، ۲ ابزار (۴ امتیاز) و ۵ امتیاز از جدول داشته باشید، مجموع ۱۸ امتیاز میشود.
روشهای برد
بازیکنی که در پایان آخرین دور بیشترین امتیاز را داشته باشد برنده است. در صورت تساوی، بازیکنی که پول بیشتری دارد برنده میشود.
نکات برد کارنگی
-
در ابتدای بازی روی استخدام تمرکز کنید تا ظرفیت تولید و حملونقل خود را افزایش دهید؛ اما مراقب باشید پول کافی برای هزینهها نگه دارید.
-
به اکشنهای رقبا توجه کنید؛ اگر میبینید کسی قصد تولید دارد، شاید بهتر باشد شما حملونقل را انتخاب کنید تا زودتر کالاها را بفروشید.
سوالات متداول دربارهی بازی کارنگی
آیا میتوانم در یک نوبت چند کارمند استخدام کنم؟
بله، تا زمانی که کارمند در بخش استخدام داشته باشید و پول کافی برای پرداخت هزینهی هر کدام (۲ دلار) بپردازید، میتوانید هر تعداد که میخواهید استخدام کنید.
اگر انبار من پر باشد و نتوانم کالای جدید تولید کنم، چه اتفاقی میافتد؟
شما نمیتوانید اکشن تولید را انجام دهید مگر اینکه ابتدا فضای خالی ایجاد کنید. میتوانید کالاهای موجود را با اکشن حملونقل بفرستید یا طبق قوانین، برخی کالاها را دور بریزید (اگر قوانین اجازه دهد).
کارتهای کارآفرین چه زمانی قابل استفاده هستند؟
کارتهای کارآفرین را میتوانید در هر زمانی از نوبت خود (قبل یا بعد از اکشن اصلی) استفاده کنید، اما فقط یکبار در کل بازی. پس از استفاده، کارت را کنار میگذارید.
اگر دو بازیکن کارت اکشنی با عدد یکسان انتخاب کنند، ترتیب چگونه تعیین میشود؟
در صورت تساوی، بازیکنی که نزدیکتر به نفر اول (سمت چپ نفر اول) نشسته است زودتر اکشن خود را اجرا میکند. این ترتیب در ابتدای بازی مشخص میشود.