آموزش بازی کاپیتان سونار

تخته‌های زیردریایی (۲ عدد)، ماژیک‌های پاک‌کن‌شدنی (۲ عدد)، مهره‌های زیردریایی (۲ عدد)، صفحه‌های سیستم (۲ عدد)، کارت‌های سناریو، دفترچه راهنما، و احتمالاً قطعات کوچک دیگر مانند نشانگر آسیب.

هر تیم یک تخته‌ی زیردریایی، یک ماژیک و یک صفحه‌ی سیستم برمی‌دارد. تیم‌ها روبروی هم می‌نشینند و تخته‌ها را طوری قرار می‌دهند که حریف نبیند. مهره‌ی زیردریایی در خانه‌ی شروع (که معمولاً در گوشه‌ی تخته است) قرار می‌گیرد. کارت سناریو (اگر بازی سناریو محور است) انتخاب می‌شود. در بازی دونفره، هر بازیکن یک تخته و یک ماژیک دارد و در بازی چهارنفره، هر تیم دو نفره است.

1. آماده‌سازی اولیه: هر تیم (۲ تا ۴ نفر) یک صفحه‌ی مخصوص زیردریایی و یک ماژیک پاک‌کن‌شدنی برمی‌دارد. بازیکنان باید نقش‌های خود را مشخص کنند: کاپیتان، ناوبر، مهندس و اپراتور رادیو (در بازی دونفره، یک نفر دو نقش را بر عهده می‌گیرد). صفحه‌ی زیردریایی را طوری قرار دهید که فقط اعضای همان تیم آن را ببینند. تیم‌ها در دو طرف میز روبروی هم می‌نشینند و یک دیواره یا فاصله‌ی مناسب بین صفحات قرار می‌دهند تا دید تیم مقابل مسدود شود. هر تیم یک مهره‌ی زیردریایی را در خانه‌ی شروع خود (که در گوشه‌ی صفحه مشخص شده) قرار می‌دهد.

2. شروع بازی و حرکت: بازی با گفتن «شروع» توسط یکی از بازیکنان (معمولاً کاپیتان‌ها) آغاز می‌شود. در هر لحظه، کاپیتان دستور حرکت می‌دهد: «به جلو»، «به عقب»، «چپ» یا «راست». ناوبر باید این دستور را روی صفحه‌ی خود اجرا کند و مهره را طبق حرکت‌های مجاز (که با خطوط روی صفحه مشخص شده) جابه‌جا کند. حرکت باید به‌صورت مستقیم و در امتداد خطوط انجام شود؛ نمی‌توانید جهت را در وسط حرکت تغییر دهید. مثلاً اگر کاپیتان بگوید «سه خانه به جلو»، ناوبر مهره را سه خانه در همان جهت حرکت می‌دهد. هر حرکت باید در یک خط مستقیم باشد و نمی‌توانید از میان جزیره‌ها یا موانع عبور کنید.

3. نقش مهندس و مدیریت سیستم‌ها: مهندس باید هر حرکت را روی صفحه‌ی سیستم‌های زیردریایی (که شامل چهار بخش: اژدر، مین، سونار و پشتیبانی است) علامت بزند. هر بار که زیردریایی حرکت می‌کند (یعنی یک خانه جابه‌جا می‌شود)، مهندس باید یک علامت در یکی از بخش‌های سیستم بزند. این علامت‌ها نشان‌دهنده‌ی آماده‌سازی سیستم‌ها هستند. برای فعال‌کردن یک سیستم، باید تعداد مشخصی علامت (که روی صفحه مشخص شده) در آن بخش جمع شود. مثلاً برای شلیک اژدر، مهندس باید ۴ علامت در بخش اژدر داشته باشد. مهندس می‌تواند در هر لحظه تصمیم بگیرد که علامت را در کدام بخش بگذارد، اما باید دقت کند که تعداد علامت‌های هر بخش محدود است و اگر پر شود، دیگر نمی‌تواند در آن بخش علامت بگذارد.

4. فعال‌سازی سیستم‌ها: کاپیتان می‌تواند در هر زمان (حتی وسط حرکت‌ها) دستور فعال‌سازی یک سیستم را بدهد. برای این کار، مهندس باید تعداد علامت‌های لازم را در آن بخش داشته باشد. سپس مهندس علامت‌ها را پاک می‌کند و سیستم فعال می‌شود. سیستم‌ها عبارتند از: اژدر (شلیک به یک خانه در فاصله‌ی مشخص)، مین (قرار دادن مین در خانه‌ی فعلی)، سونار (اعلام موقعیت دقیق یک زیردریایی دشمن در فاصله‌ی مشخص) و پشتیبانی (شارژ مجدد سیستم‌ها). مثلاً برای شلیک اژدر، کاپیتان باید مختصات هدف را اعلام کند (مثلاً «خانه‌ی B3») و سپس اژدر در آن نقطه منفجر می‌شود. اگر زیردریایی دشمن در آن خانه باشد، آسیب می‌بیند.

5. سیستم سونار: سونار به تیم اجازه می‌دهد تا موقعیت دشمن را حدس بزند. وقتی سونار فعال می‌شود، اپراتور رادیو باید سوالی بپرسد که پاسخ آن «بله» یا «خیر» است، مثل «آیا زیردریایی شما در نیمه‌ی بالای صفحه است؟». تیم مقابل باید صادقانه پاسخ دهد. این اطلاعات به تیم کمک می‌کند تا موقعیت دشمن را محدود کند. سونار فقط یک بار در هر دور قابل استفاده است و نیاز به تعداد مشخصی علامت دارد.

6. آسیب و تعمیر: هر بار که زیردریایی مورد اصابت اژدر قرار گیرد یا روی مین برود، یک آسیب می‌بیند. آسیب‌ها روی صفحه‌ی زیردریایی ثبت می‌شوند و هر آسیب یک سیستم را از کار می‌اندازد (مثلاً سونار یا اژدر). برای تعمیر، مهندس باید سیستم پشتیبانی را فعال کند و سپس علامت‌های لازم برای تعمیر را جمع کند. تعمیر هر سیستم به تعداد مشخصی علامت نیاز دارد. اگر زیردریایی ۴ آسیب ببیند، غرق می‌شود و تیم بازنده است.

7. بازی دونفره: در بازی دونفره، هر بازیکن هم‌زمان نقش کاپیتان و مهندس را بر عهده دارد. این حالت به‌صورت نوبتی (Turn-Based) انجام می‌شود، نه هم‌زمان. بازیکن اول یک حرکت انجام می‌دهد و سپس نوبت به بازیکن دوم می‌رسد. در این حالت، قوانین همان است اما سرعت بازی کمتر است و استراتژی عمیق‌تری نیاز دارد.

8. پایان بازی: بازی زمانی تمام می‌شود که یکی از زیردریایی‌ها غرق شود (۴ آسیب) یا یکی از تیم‌ها با موفقیت مأموریت خود را انجام دهد (در برخی سناریوها). در حالت استاندارد، تنها راه پیروزی غرق‌کردن حریف است. اما برخی سناریوها اهداف خاصی دارند که در دفترچه راهنما توضیح داده شده است.

هر حرکت باید در امتداد خطوط روی صفحه باشد و نمی‌تواند از جزیره‌ها عبور کند. زیردریایی نمی‌تواند از لبه‌ی صفحه خارج شود. هر سیستم (اژدر، مین، سونار، پشتیبانی) تعداد علامت‌های مشخصی برای فعال‌سازی نیاز دارد (اعداد دقیق در دفترچه آمده است). اژدر فقط در فاصله‌ی مشخصی (که روی صفحه مشخص شده) شلیک می‌شود. مین فقط در خانه‌ی فعلی گذاشته می‌شود و تا پایان بازی همان‌جا می‌ماند. سونار فقط یک بار در هر دور قابل استفاده است و سوال باید به‌صورت بله/خیر باشد. آسیب‌ها: هر آسیب یک سیستم را غیرفعال می‌کند؛ سیستم غیرفعال را نمی‌توان تا تعمیر استفاده کرد. تعمیر نیاز به فعال‌سازی سیستم پشتیبانی و جمع‌آوری علامت‌های مشخص دارد. اگر زیردریایی ۴ آسیب ببیند، غرق می‌شود. در بازی دونفره، حرکت‌ها نوبتی است و هر بازیکن دو نقش را هم‌زمان دارد. در بازی چهارنفره، هر بازیکن یک نقش دارد و اگر سه‌نفره باشد، یک نفر دو نقش (معمولاً کاپیتان و مهندس) را بر عهده می‌گیرد.