آموزش بازی آرکئولوژی: اکسپدیشن جدید

دسته‌ای شامل حدود ۱۰۰ کارت (شامل کارت‌های گنج در ۵ نوع، کارت‌های خطر، کارت‌های نقشه و طلسم)، دفترچه‌ی راهنما. (تعداد دقیق کارت‌ها ممکنه در نسخه‌های مختلف کمی فرق کنه.)

همه‌ی کارت‌ها رو بزنید و به صورت رو به پایین توی یه عرشه بذارید. به هر بازیکن ۲ کارت از عرشه بدید. فضای بالای عرشه رو به عنوان ناحیه‌ی حفاری خالی بذارید. بازیکن شروع‌کننده رو انتخاب کنید (مثلاً کسی که آخرین بار سفر رفته). بازی شروع می‌شه.

1. شناخت کارت‌ها و هدف: اول از همه با کارت‌های بازی آشنا شو. پنج نوع کارت گنج وجود داره: جمجمه، طلسم، مجسمه، گلدان و جواهر. هر کدوم ارزش پایه‌ای متفاوتی دارن و وقتی از یک نوع، چندتا جمع کنی، ارزششون به صورت تصاعدی بالا می‌ره. مثلاً سه تا جمجمه ۵ امتیاز دارن، ولی چهار تاشون ۱۰ امتیاز. کارت‌های مخصوصی هم هستن مثل سیل، طوفان شن و نقشه که روی روند بازی اثر می‌ذارن. هدف نهایی اینه که در پایان بازی (وقتی عرشه تموم شد) بیشترین امتیاز رو داشته باشی.

2. آماده‌سازی اولیه: کارت‌های بازی رو خوب بزن و به صورت رو به پایین روی میز بذار تا عرشه‌ی اصلی بشه. به هر بازیکن ۲ کارت از عرشه بده که دست اولیه‌شونه. بالای عرشه، یه فضای خالی برای «ناحیه‌ی حفاری» بذار که در طول بازی کارت‌هایی که از عرشه برداشته می‌شن، اینجا قرار می‌گیرن. بقیه‌ی وسایل مثل توکن‌های امتیاز (اگه هستن) رو کنار بذار. حالا بازیکن شروع‌کننده (هرکی که آخرین بار یه سفر رفته باشه یا قرعه‌کشی) بازی رو شروع می‌کنه.

3. نوبت هر بازیکن — دو انتخاب اصلی: توی نوبتت، یکی از دو کار رو انجام می‌دی: یا از عرشه کارت می‌کشی، یا حفاری می‌کنی. کشیدن کارت ساده‌ست: یه کارت از روی عرشه بردار و به دستت اضافه کن. حفاری هم یعنی اینکه از ناحیه‌ی حفاری (که جلوی همهمونه) هر تعداد کارتی که می‌خوای برداری و به دستت اضافه کنی. اما حواست باشه که ناحیه‌ی حفاری معمولاً خالیه و باید اول کارت‌هایی روش بذاری — برای این کار باید «حفاری» رو انتخاب کنی و کارت بکشی تا به یه «سیل» یا «طوفان شن» برسی.

4. مکانیزم حفاری و خطر: وقتی گزینه‌ی «حفاری» رو انتخاب می‌کنی، از عرشه کارت می‌کشی و هر کارتی که می‌کشی رو به ناحیه‌ی حفاری اضافه می‌کنی. این کار رو ادامه می‌دی تا وقتی که به یه کارت خطر (سیل یا طوفان شن) برسی. اون موقع، همه‌ی کارت‌هایی که توی ناحیه‌ی حفاری جمع شده رو باید دور بندازی! ولی کارت‌های خطر خودشون رو هم به ناحیه‌ی حفاری اضافه می‌کنی و اون‌ها مخصوصاً برای بازیکنای بعدی خطرناک هستن. مثلاً فرض کن دو تا کارت از عرشه کشیدی: یه گلدان و یه مجسمه — اینا رو می‌ذاری توی ناحیه‌ی حفاری. بعد یه سیل می‌کشی — حالا همه‌ی اون کارت‌ها (گلدان و مجسمه) می‌سوزن و می‌ریزن دور، و سیل هم می‌مونه توی ناحیه‌ی حفاری. این ریسک باعث می‌شه که حفاری پر از هیجان باشه.

5. خرید از ناحیه‌ی حفاری: وقتی یه بازیکن حفاری می‌کنه و کارت‌هایی توی ناحیه‌ی حفاری هست، بازیکن بعدی می‌تونه تصمیم بگیره که اون کارت‌ها رو بخره. برای خرید، باید کارت‌هایی از دستش رو به عنوان هزینه بپردازه — معمولاً با کارت‌های گنج که ارزششون با هم جمع می‌شه و باید حداقل به اندازه‌ی ارزش کارت‌هایی که می‌خواد باشه. مثلاً اگه توی ناحیه‌ی حفاری یه مجسمه (ارزش پایه ۳) هست و تو دو تا گلدان (ارزش ۱ و ۲) داری، می‌تونی اون دو گلدان رو بپردازی و مجسمه رو برداری. کارت‌هایی که پرداختی می‌رن دور، و کارت خریده‌شده می‌ره توی دستت. این یه راه خوب برای گرفتن کارت‌های باارزش بدون ریسک حفاریه.

6. نقش کارت‌های خطر: کارت‌های سیل و طوفان شن دو نقش دارن: اول اینکه وقتی حفاری می‌کنی، باعث از بین رفتن کارت‌های ناحیه‌ی حفاری می‌شن. دوم اینکه خودشون رو می‌شه به عنوان «پول» برای خرید استفاده کرد. مثلاً یه کارت سیل رو می‌تونی به جای یه کارت گنج با ارزش ۲ خرج کنی. این کارت‌ها اگه توی دستت باشن، بهت انعطاف می‌دن که راحت‌تر از ناحیه‌ی حفاری خرید کنی. ولی حواست باشه که توی حفاری، رسیدن به این کارت‌ها بده.

7. کارت‌های مخصوص: نقشه و طلسم: یه سری کارت‌های مخصوص هستن که قوانین خاص دارن. کارت «نقشه» بهت این اجازه رو می‌ده که وقتی حفاری می‌کنی، اگه به کارت خطر برسی، بتونی یک بار از نقشه استفاده کنی و خطر رو خنثی کنی — یعنی کارت خطر رو دور بندازی و به حفاری ادامه بدی. کارت «طلسم» هم مثل یه گنج باارزشه که وقتی سه تا ازش داشته باشی، می‌تونی یه کارت از دستت رو با یه کارت از ناحیه‌ی حفاری عوض کنی (اگه ناحیه خالی نباشه). این کارتها رو توی دستت نگه دار و در لحظه‌ی مناسب استفاده کن.

8. ادامه‌ی بازی و چرخه‌ی نوبت‌ها: بازی به صورت چرخشی ادامه پیدا می‌کنه: هر بازیکن یه نوبت انجام می‌ده و بعد نوبت به نفر بعدی می‌رسه. توی هر نوبت، یا یه کارت از عرشه می‌کشی، یا حفاری می‌کنی (که شامل کشیدن کارت تا رسیدن به خطر و بعد احتمالاً خرید از ناحیه‌ی حفاریه). این کار ادامه پیدا می‌کنه تا وقتی که عرشه تموم بشه. وقتی عرشه تموم شد، بازی بلافاصله تموم می‌شه و همه امتیازهاشون رو حساب می‌کنن.

9. پایان بازی و امتیازدهی: وقتی عرشه تموم شد، بازی به پایان می‌رسه. حالا هر بازیکن کارت‌های دستش رو مرتب می‌کنه و امتیاز هر نوع کارت رو حساب می‌کنه. برای هر نوع، ارزش کارت‌ها بر اساس تعدادشون تعیین می‌شه: مثلاً ۱ کارت = ارزش پایه، ۲ تا = ارزش پایه × ۲ (با یه کمبو)، ۳ تا = ارزش پایه × ۳ + یه امتیاز اضافه، و به همین ترتیب. کارت‌های خطر (سیل و طوفان شن) که توی دستت موندن، هر کدوم ۲ امتیاز منفی دارن! پس سعی کن اون‌ها رو قبل از پایان بازی خرج کنی. هر بازیکنی که بیشترین امتیاز رو داشته باشه برنده‌ست.

10. مثال کامل از یه نوبت: فرض کن نوبت توئه و دستت یه گلدان (ارزش ۱)، یه مجسمه (ارزش ۳) و یه سیل داری. ناحیه‌ی حفاری هم یه طلسم و یه جمجمه داره. تصمیم می‌گیری حفاری کنی. دو کارت از عرشه می‌کشی: اولی یه گلدان دیگه (که می‌ذاری توی ناحیه)، دومی یه طوفان شن! طبق قانون، همه‌ی کارت‌های ناحیه (طلسم، جمجمه، گلدان) دور ریخته می‌شن و طوفان شن می‌مونه توی ناحیه. حالا می‌تونی با کارت‌هات از ناحیه خرید کنی — ولی فقط طوفان شن هست که ارزشش ۲ـه. می‌تونی سیل خودت رو بپردازی و طوفان شن رو برداری؟ نه، سیل هم یه کارت خطه و ارزشش ۲ـه، ولی طبق قانون نمی‌تونی با کارت خطر، کارت خطر دیگه بخری. پس هیچ خریدی نمی‌کنی و نوبت تموم می‌شه. این نشون می‌ده که حفاری می‌تونه ریسک‌های بزرگی داشته باشه!

11. قانون خرید با کارت‌های خطر: یه نکته‌ی مهم: برای خرید از ناحیه‌ی حفاری، می‌تونی از کارت‌های خطر (سیل یا طوفان شن) به عنوان بخشی از هزینه استفاده کنی، ولی فقط به عنوان «پول» نه به عنوان کارت گنج. مثلاً اگه می‌خوای یه کارت با ارزش ۵ بخری و دو تا گلدان (ارزش ۱ و ۲) و یه سیل (ارزش ۲) داری، می‌تونی همه‌شون رو بدی (مجموع ۵) و کارت رو برداری. کارت‌های خطر که خرج می‌شن می‌رن دور و از امتیاز منفی جلوگیری می‌کنن.

12. تعداد بازیکنان و تغییرات: بازی برای ۲ تا ۵ بازیکن طراحی شده. با تعداد کمتر، بازی سریع‌تر تموم می‌شه و با تعداد بیشتر، رقابت بر سر ناحیه‌ی حفاری شدیدتره. قوانین اصلی برای همه‌ی تعداد یکسانه، فقط سرعت بازی فرق می‌کنه. برای بازی دونفره، می‌تونید یه قانون اختیاری اضافه کنید که هر بازیکن دو تا کارت شروع داشته باشه به جای یک — ولی این اختیاریه و توی رول‌بوک اصلی اومده.

کارت‌های گنج: جمجمه (ارزش پایه ۲)، طلسم (ارزش پایه ۳)، مجسمه (ارزش پایه ۳)، گلدان (ارزش پایه ۱)، جواهر (ارزش پایه ۵). جدول امتیاز برای هر نوع: ۱ کارت = ارزش پایه، ۲ کارت = ۳ برابر ارزش پایه، ۳ کارت = ۶ برابر ارزش پایه، ۴ کارت = ۱۰ برابر ارزش پایه، ۵+ کارت = ۱۵ برابر ارزش پایه (برای ۵ کارت) و برای بیشتر، طبق جدول رول‌بوک. کارت‌های خطر: سیل و طوفان شن هر کدام ارزش ۲ برای پرداخت دارن و در پایان بازی ۲ امتیاز منفی دارن. کارت نقشه: یک بار در حفاری، وقتی به خطر می‌رسی، می‌تونی نقشه رو دور بندازی و خطر رو نادیده بگیری و به حفاری ادامه بدی. کارت طلسم: اگر ۳ طلسم داشته باشی، می‌تونی یک بار در نوبتت یکی از کارت‌های دستت (به جز خطر) رو با یک کارت از ناحیه‌ی حفاری عوض کنی. قانون خرید: هزینه‌ی خرید باید حداقل برابر مجموع ارزش کارت‌های خریداری شده باشه؛ ارزش کارت‌های خطر به عنوان پول ۲ حساب می‌شه، اما نمی‌تونی با کارت خطر، کارت خطر دیگه‌ای بخری. در حفاری، وقتی کارت خطر کشیده می‌شه، همه‌ی کارت‌های ناحیه‌ی حفاری (به جز خود کارت خطر) دور ریخته می‌شن. کارت‌های دور ریخته‌شده به عرشه برنمی‌گردن و از بازی خارج می‌شن. بازی بلافاصله پس از کشیدن آخرین کارت عرشه پایان می‌یابد.