آموزش بازی آلتیپلانو
آلتیپلانو یک بازی استراتژیک با مکانیزم کیسهکشی (bag-building) است که در فلات مرتفع آند جریان دارد. شما نقش یک رهبر قبیلهای را بازی میکنید که باید منابع را جمعآوری، تولید و تجارت کند تا دهکدهی خود را گسترش دهد. هر بازیکن یک کیسهی مخصوص دارد که با توکنهای مختلف پر میشود و در هر نوبت با کشیدن تصادفی از کیسه، منابع و اقدامات خود را برنامهریزی میکند. جذابیت بازی در ایجاد یک موتور کارآمد از ترکیب کارتها و توکنها است که هر بار نتایج متفاوتی به همراه دارد.
راهاندازی بازی آلتیپلانو
محتویات و قطعات بازی
تختهی اصلی، ۴ تختهی شخصی، ۴ کیسهی پارچهای، بیش از ۱۰۰ توکن چوبی (در رنگهای مختلف)، کارتهای منبع (حدود ۵۰)، کارتهای کارگر (حدود ۳۰)، کارتهای ساختمان (حدود ۴۰)، توکنهای امتیاز، و دفترچهی راهنما.
چینش
تختهی اصلی را وسط میز قرار دهید. کارتهای منبع، کارگر و ساختمان را جدا کرده و هر دسته را بهترتیب در ردیفهای مشخص شده روی تخته بچینید. هر بازیکن یک تختهی شخصی، یک کیسه، و توکنهای شروع (شامل ۵ توکن پایه: ۲ آبی، ۲ سبز، ۱ زرد) دریافت میکند. هر بازیکن ۳ کارت منبع اولیه (مثلاً پشم، ذرت، چوب) را در ناحیهی تولید خود قرار میدهد. توکنهای منابع عمومی را کنار تخته بگذارید. بازیکن شروعکننده تعیین میشود (معمولاً کسی که آخرین بار به کوه رفته است).
روند بازی آلتیپلانو
چطور بازی کنیم
1. آمادهسازی اولیه: هر بازیکن یک تختهی شخصی، کیسهی پارچهای، و مجموعهای از توکنهای شروع (شامل پشم، ذرت، و چند توکن اکشن) دریافت میکند. کارتهای مختلف (منبع، کارگر، ساختمان) بهصورت ردیفی در وسط میز چیده میشوند. تختهی اصلی با فضاهای مشخص برای کارتها، بازار، و مسیر امتیاز آماده میشود. هر بازیکن ۳ کارت منبع اولیه (مثلاً دو کارت پشم و یک کارت ذرت) را در دست میگیرد.
2. نوبت بازیکن - فاز اکشن: در هر نوبت، شما باید از کیسهی خود یک توکن بکشید و آن را روی یکی از فضاهای اکشن تختهی خود قرار دهید. این فضاها شامل «تولید»، «تجارت»، «ساخت»، و «خرید» هستند. مثلاً اگر توکن آبی (منبع) بکشید، میتوانید آن را روی فضای تولید بگذارید تا منابع پایه تولید کنید. هر فضای اکشن فقط یک بار در هر نوبت قابل استفاده است، پس باید انتخاب کنید کدام اکشن را فعال کنید.
3. تولید منابع: اگر توکن را روی فضای تولید قرار دهید، میتوانید از کارتهای منبع خود (که در ناحیهی تولید قرار دارند) استفاده کنید. هر کارت منبع یک نماد خاص دارد (مثلاً پشم، ذرت، یا طلا). با اکشن تولید، به ازای هر کارت منبعی که با رنگ توکن مطابقت دارد، یک واحد از آن منبع به انبار شما اضافه میشود. فرض کنید دو کارت پشم دارید و یک توکن آبی کشیدهاید؛ دو واحد پشم دریافت میکنید. منابع تولیدشده را روی کارتهای مربوطه قرار میدهید.
4. تجارت در بازار: اکشن تجارت به شما اجازه میدهد منابع را با بازار مبادله کنید. بازار شامل کارتهایی با قیمتهای مشخص است. میتوانید منابعی را که تولید کردهاید (مثلاً ۲ پشم) خرج کنید تا یک کارت جدید از بازار بخرید. این کارتها میتوانند کارگر، ساختمان، یا منابع پیشرفته باشند. مثلاً با ۲ پشم و ۱ ذرت میتوانید یک کارگر جدید بخرید که بعداً به کیسهی شما اضافه میشود.
5. ساخت ساختمانها: اکشن ساخت به شما امکان میدهد یک کارت ساختمان از دست خود را روی تختهی شخصیتان قرار دهید. هر ساختمان یک توانایی خاص دارد (مثل تولید بیشتر، امتیاز، یا ذخیرهی منابع). برای ساخت، باید هزینهی مشخصی (مثلاً ۳ چوب و ۱ سنگ) بپردازید. ساختمانها در نوبتهای بعدی اکشنهای جدیدی به شما میدهند و میتوانند بهصورت دائمی روی تخته بمانند.
6. استخدام کارگران: کارگران به کیسهی شما اضافه میشوند و تنوع توکنها را افزایش میدهند. با اکشن خرید، میتوانید یک کارت کارگر از بازار بخرید و آن را بهصورت یک توکن جدید در کیسهی خود بیندازید. مثلاً یک کارگر «معدنچی» که توکن خاکستری است، در نوبتهای بعدی به شما امکان تولید سنگ میدهد. در ابتدای بازی، کیسهی شما محدود است، پس هر کارگر جدید شانس کشیدن توکنهای مفید را تغییر میدهد.
7. پایان نوبت: بعد از انجام اکشن، نوبت شما به اتمام میرسد. اگر کیسهی شما خالی شد، میتوانید تمام توکنهای استفادهشده را دوباره داخل کیسه بریزید (کیسه را پر کنید). سپس نوبت به بازیکن بعدی میرسد. این چرخه ادامه مییابد تا زمانی که یک بازیکن به شرط پایان بازی برسد (مثلاً تعداد معینی ساختمان ساخته باشد یا به امتیاز مشخصی برسد).
8. بررسی کیسه و برنامهریزی: در ابتدای هر نوبت، میتوانید کیسهی خود را بررسی کنید (بدون تغییر ترتیب) تا برنامهریزی بهتری داشته باشید. این یک اکشن اختیاری است و به شما کمک میکند بدانید چه توکنهایی در پیش رو دارید. مثلاً اگر بدانید دو توکن آبی در کیسه دارید، میتوانید تصمیم بگیرید که در این نوبت اکشن تولید را فعال کنید.
9. قوانین تکمیلی: برخی کارتها دارای افکتهای خاص هستند که در زمان مشخصی فعال میشوند (مثلاً هنگام تولید یا پایان بازی). این افکتها روی کارت توضیح داده شدهاند. همچنین محدودیت دست دارید: حداکثر ۵ کارت در دست میتوانید نگه دارید. اگر بیشتر شد، باید کارت اضافی را دور بریزید. منابع محدودیتی ندارند و میتوانید هر تعداد که تولید کنید نگه دارید.
10. ادامه بازی و پایان: بازی در چند دور ادامه مییابد تا زمانی که کارتهای بازار تمام شوند یا یک بازیکن تعداد مشخصی ساختمان (مثلاً ۱۰) ساخته باشد. سپس امتیازدهی نهایی انجام میشود. هر کارت ساختمان امتیاز دارد، منابع باقیمانده نیز امتیاز میدهند (مثلاً هر ۲ واحد منبع ۱ امتیاز). بازیکنی که بیشترین امتیاز را داشته باشد برنده است.
قوانین — مرجع سریع
قوانین مرجع:
- هر بازیکن در نوبت خود دقیقاً یک اکشن انجام میدهد (تولید، تجارت، ساخت، خرید).
- فضای اکشن فقط یک بار در هر نوبت قابل استفاده است.
- توکنها از کیسه بهصورت تصادفی کشیده میشوند. اگر کیسه خالی باشد، بازیکن باید تمام توکنهای استفادهشده را برگرداند و دوباره پر کند.
- کارتهای منبع در ناحیهی تولید قرار میگیرند و با اکشن تولید، به ازای هر کارت همرنگ با توکن، یک منبع تولید میشود.
- منابع محدودیت ندارند و در انبار ذخیره میشوند.
- دست بازیکن حداکثر ۵ کارت است؛ در صورت تجاوز، کارت اضافی دور ریخته میشود.
- کارگران به کیسه اضافه میشوند و بهعنوان توکنهای جدید عمل میکنند.
- برخی کارتها افکتهای دائمی دارند که در شرایط خاص فعال میشوند.
- پایان بازی وقتی است که کارتهای بازار تمام شوند یا بازیکنی به تعداد معینی ساختمان برسد (طبق رولبوک).
- امتیاز نهایی: ساختمانها امتیاز دارند، منابع باقیمانده هر ۲ واحد ۱ امتیاز، و برخی کارتها امتیاز پایان بازی دارند.
- در بازی دو نفره، قوانین خاصی برای خرید از بازار وجود دارد (بازیکن دوم میتواند کارت را با هزینهی بیشتری بخرد).
امتیازشماری و روشهای برد
در پایان بازی، امتیازها جمع میشوند: هر کارت ساختمان امتیاز مشخصی دارد (بین ۱ تا ۵). منابع باقیمانده در انبار: هر ۲ واحد از هر منبع ۱ امتیاز (مثلاً ۴ پشم = ۲ امتیاز). برخی کارتها امتیاز پایان بازی دارند (مثلاً کارتهای طلا هر کدام ۳ امتیاز). بازیکنی که بیشترین امتیاز را داشته باشد برنده است.
روشهای برد
بازی زمانی به پایان میرسد که کارتهای بازار (حداقل یک دسته) تمام شوند یا یک بازیکن تعداد مشخصی ساختمان (معمولاً ۱۰) ساخته باشد. در پایان، امتیازها محاسبه شده و بازیکن با بیشترین امتیاز برنده است.
نکات برد آلتیپلانو
-
در ابتدا روی تولید منابع پایه تمرکز کنید تا بتوانید کارگران و ساختمانهای اولیه را بخرید.
-
قبل از هر نوبت کیسهی خود را بررسی کنید تا اکشن مناسب را انتخاب کنید و از توکنهای پیش رو بیشترین بهره را ببرید.
سوالات متداول دربارهی بازی آلتیپلانو
اگر کیسهام خالی شود چه اتفاقی میافتد؟
باید تمام توکنهای استفادهشده (آنهایی که روی تختهی شخصی یا در ناحیهی اکشن هستند) را دوباره داخل کیسه بریزید و کیسه را پر کنید. این کار در پایان نوبت شما انجام میشود.
آیا میتوانم در یک نوبت بیش از یک اکشن انجام دهم؟
خیر، در هر نوبت فقط یک توکن از کیسه میکشید و آن را روی یکی از فضاهای اکشن قرار میدهید. فقط همان یک اکشن را انجام میدهید.
منابع تولیدشده را کجا قرار میدهم؟
منابع تولیدشده را روی کارتهای منبع مربوطه در ناحیهی تولید قرار میدهید. این منابع در انبار شما محسوب میشوند و میتوانید بعداً از آنها برای خرید یا ساخت استفاده کنید.
آیا محدودیتی برای تعداد منابع دارم؟
خیر، میتوانید هر تعداد منبع جمع کنید. اما دست کارت محدودیت دارد (حداکثر ۵ کارت).